Việc nhận xét học bạ không chỉ là một thủ tục hành chính mà còn là cầu nối quan trọng giữa nhà trường và gia đình, giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về quá trình rèn luyện của con em mình. Kể từ khi Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT có hiệu lực, công tác đánh giá học sinh đã có những thay đổi căn bản, chuyển từ chú trọng điểm số sang đánh giá toàn diện năng lực và phẩm chất.
1. Quy định về hình thức nhận xét học bạ theo Thông tư 22
Theo quy định tại Điều 8 Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT, nhận xét học bạ là hình thức giáo viên đưa ra những đánh giá định tính về sự tiến bộ, ưu điểm nổi bật cũng như những hạn chế còn tồn tại của học sinh trong suốt học kỳ hoặc năm học.
"Nhận xét sự tiến bộ, ưu điểm nổi bật, hạn chế chủ yếu của học sinh trong quá trình rèn luyện và học tập; đánh giá kết quả rèn luyện và học tập của học sinh."
Đáng chú ý, đối với các môn học như Giáo dục thể chất, Nghệ thuật hay Hoạt động trải nghiệm, việc đánh giá hoàn toàn bằng nhận xét với hai mức: Đạt và Chưa đạt. Đối với các môn học còn lại, giáo viên kết hợp giữa điểm số và nhận xét để tạo nên một bức tranh toàn diện về năng lực của học sinh.
2. Tiêu chí xếp loại làm căn cứ nhận xét học bạ
Để có những lời nhận xét chính xác, giáo viên cần bám sát các tiêu chí xếp loại được quy định tại Điều 9 Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT. Cụ thể:
- Mức Tốt: Tất cả các môn đánh giá bằng nhận xét đạt mức Đạt; các môn đánh giá bằng điểm số có ĐTB từ 6,5 trở lên, trong đó ít nhất 06 môn đạt từ 8,0 trở lên.
- Mức Khá: Tất cả các môn đánh giá bằng nhận xét đạt mức Đạt; các môn đánh giá bằng điểm số có ĐTB từ 5,0 trở lên, trong đó ít nhất 06 môn đạt từ 6,5 trở lên.
- Mức Đạt: Có nhiều nhất 01 môn đánh giá bằng nhận xét ở mức Chưa đạt; ít nhất 06 môn đánh giá bằng điểm số có ĐTB từ 5,0 trở lên và không có môn nào dưới 3,5.
- Mức Chưa đạt: Các trường hợp còn lại.
3. Gợi ý cách viết nhận xét học bạ "chạm" đến học sinh
Thay vì những câu nhận xét rập khuôn, giáo viên có thể sử dụng các mẫu gợi ý dưới đây để làm phong phú thêm nội dung học bạ, tạo động lực cho các em:
3.1. Đối với học sinh xếp loại Tốt
Đây là nhóm học sinh có ý thức tự giác và năng lực vượt trội. Lời nhận xét nên nhấn mạnh vào sự sáng tạo và vai trò gương mẫu:
- "Em có ý thức tự giác rất cao, luôn chủ động trong việc tìm tòi kiến thức mới và hỗ trợ bạn bè trong các hoạt động nhóm."
- "Nắm vững kiến thức trọng tâm, có tư duy phản biện tốt và luôn hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ học tập được giao."
- "Gương mẫu, lễ phép, có tinh thần trách nhiệm cao với tập thể lớp."
3.2. Đối với học sinh xếp loại Khá
Nhóm này cần những lời khích lệ để bứt phá hơn trong học kỳ tới:
- "Em ngoan hiền, có tinh thần kỷ luật tốt. Cần phát huy thêm sự tự tin khi phát biểu xây dựng bài."
- "Cơ bản nắm vững kiến thức các môn học, có nỗ lực lớn trong học tập. Nếu tập trung hơn sẽ đạt kết quả cao hơn nữa."
- "Năng động, hoạt bát, giao tiếp tốt với thầy cô và bạn bè."
3.3. Đối với học sinh xếp loại Đạt và Chưa đạt
Giáo viên cần sự khéo léo để chỉ ra hạn chế mà không làm học sinh nản lòng:
- "Em chấp hành tốt nội quy trường lớp. Tuy nhiên, cần dành nhiều thời gian hơn cho việc tự học để cải thiện kết quả các môn tự nhiên."
- "Có cố gắng trong học tập nhưng kết quả chưa ổn định. Cần sự kèm cặp sát sao hơn từ gia đình và thầy cô."
Hy vọng với những hướng dẫn và gợi ý trên, quý thầy cô sẽ có thêm tư liệu để hoàn thiện học bạ cho học sinh một cách công tâm và ý nghĩa nhất theo đúng tinh thần của Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT.