Từ ngày 01/7/2024, Luật Căn cước 2023 chính thức đi vào cuộc sống, thay thế cho Luật Căn cước công dân 2014. Đây không chỉ là việc thay đổi tên gọi từ "Căn cước công dân" sang "Căn cước", mà còn đi kèm với hàng loạt chính sách ưu đãi và quy định mới có lợi trực tiếp cho người dân.
Miễn lệ phí cấp thẻ Căn cước lần đầu: Tin vui cho hàng triệu người dân
Một trong những điểm đáng chú ý nhất và mang lại lợi ích thiết thực về kinh tế cho công dân chính là quy định về lệ phí. Theo quy định tại khoản 2 Điều 38 Luật Căn cước 2023:
"2. Công dân không phải nộp lệ phí khi được cấp thẻ căn cước lần đầu."
Quy định này áp dụng cho tất cả công dân Việt Nam thực hiện thủ tục cấp thẻ lần đầu, bao gồm cả người từ đủ 14 tuổi trở lên và trẻ em dưới 14 tuổi (nếu có nhu cầu). Việc miễn phí này giúp khuyến khích người dân sớm tiếp cận với loại giấy tờ tùy thân mới, tích hợp nhiều thông tin số hóa.
Các trường hợp đặc biệt được miễn phí khi đổi, cấp lại thẻ
Bên cạnh việc cấp lần đầu, khoản 3 Điều 38 Luật Căn cước 2023 cũng liệt kê các tình huống công dân không phải nộp lệ phí khi đổi hoặc cấp lại thẻ, cụ thể:
- Đổi thẻ theo độ tuổi: Khi công dân đủ 14 tuổi, 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi.
- Thay đổi địa giới hành chính: Khi thông tin về đơn vị hành chính trên thẻ thay đổi do việc sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính.
- Lỗi từ cơ quan quản lý: Khi thẻ có sai sót thông tin do lỗi của cơ quan quản lý căn cước.
Số phận của CCCD và CMND cũ: Khi nào bắt buộc phải đổi?
Nhiều người dân băn khoăn liệu có phải "vứt bỏ" thẻ CCCD gắn chip đang dùng hay không. Theo Điều 46 Luật Căn cước 2023, lộ trình chuyển đổi được quy định rất rõ ràng:
- Đối với thẻ CCCD: Nếu vẫn còn hạn sử dụng, bạn được tiếp tục dùng cho đến khi hết thời hạn ghi trên thẻ. Tuy nhiên, nếu bạn có nhu cầu đổi sang thẻ Căn cước mới để trải nghiệm các tiện ích tích hợp, cơ quan chức năng vẫn sẵn sàng hỗ trợ.
- Đối với Chứng minh nhân dân (CMND): Đây là thông tin quan trọng nhất. Theo khoản 2 Điều 46 Luật Căn cước 2023, CMND chỉ có giá trị sử dụng đến hết ngày 31/12/2024. Sau thời điểm này, mọi thẻ CMND sẽ chính thức "khai tử" và không còn giá trị trong các giao dịch hành chính.
Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý
Dù thẻ CCCD gắn chip vẫn còn hạn, nhưng việc chủ động chuyển đổi sang thẻ Căn cước mới mang lại nhiều lợi ích lâu dài. Thẻ mới không chỉ thay đổi tên gọi mà còn tích hợp thông tin về thẻ bảo hiểm y tế, sổ bảo hiểm xã hội, giấy phép lái xe... giúp tối giản hóa các loại giấy tờ khi đi làm thủ tục hành chính.
Đặc biệt, với những ai vẫn đang sử dụng CMND 9 số hoặc 12 số, hãy nhanh chóng sắp xếp thời gian để thực hiện thủ tục cấp đổi trước ngày 31/12/2024 để tránh gặp khó khăn trong các giao dịch dân sự và hành chính vào đầu năm 2025.