Từ ngày 01/8/2024, khi Luật Đất đai 2024 và Luật Nhà ở 2023 chính thức có hiệu lực, cánh cửa sở hữu bất động sản tại quê hương đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài (thường gọi là Việt Kiều) đã rộng mở hơn bao giờ hết. Một trong những vấn đề được quan tâm nhất chính là quyền được nhận tặng cho nhà đất gắn liền với đất ở.
Quy định mới: Việt Kiều chính thức được nhận tặng cho nhà đất
Theo quy định tại Điều 8 Luật Nhà ở 2023, người Việt Nam định cư ở nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam sẽ có quyền sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở. Đặc biệt, Điều 4 Luật Đất đai 2024 đã khẳng định người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam có đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất như cá nhân trong nước.
Điều này đồng nghĩa với việc, kể từ thời điểm luật mới có hiệu lực, Việt Kiều đủ điều kiện nhập cảnh được phép:
- Nhận tặng cho nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở từ những người thuộc hàng thừa kế.
- Trực tiếp đứng tên trên Giấy chứng nhận (Sổ đỏ/Sổ hồng) mà không cần nhờ người thân trong nước đứng tên hộ như trước đây.
- Tự do thực hiện các giao dịch mua bán, thuê mua nhà ở gắn liền với đất ở trong các dự án phát triển nhà ở.
"Người Việt Nam định cư ở nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam được sở hữu nhà ở gắn với quyền sử dụng đất ở theo quy định của pháp luật về đất đai." — Trích khoản 2 Điều 8 Luật Nhà ở 2023
Điều kiện để Việt Kiều được công nhận quyền sở hữu
Để được nhận tặng cho và công nhận quyền sở hữu nhà đất, kiều bào cần đáp ứng các điều kiện cụ thể được hướng dẫn tại Nghị định 95/2024/NĐ-CP:
1. Đối với người vẫn còn quốc tịch Việt Nam: Cần có hộ chiếu Việt Nam còn giá trị và có dấu kiểm chứng nhập cảnh của cơ quan quản lý xuất nhập khẩu Việt Nam vào hộ chiếu tại thời điểm thực hiện giao dịch.
2. Đối với người gốc Việt Nam (đã thôi quốc tịch): Cần có hộ chiếu nước ngoài còn giá trị kèm theo giấy tờ xác nhận là người gốc Việt Nam do cơ quan có thẩm quyền cấp, và phải có dấu nhập cảnh vào Việt Nam tại thời điểm ký kết hợp đồng tặng cho.
Quy trình thực hiện thủ tục tặng cho nhà đất cho Việt Kiều
Thủ tục tặng cho nhà đất cho Việt Kiều tại Việt Nam được thực hiện qua các bước chặt chẽ nhằm đảm bảo quyền lợi cho các bên:
Bước 1: Công chứng hợp đồng tặng cho. Các bên mang đầy đủ giấy tờ nhân thân (Hộ chiếu, căn cước, giấy tờ chứng minh quan hệ huyết thống nếu có) đến tổ chức hành nghề công chứng nơi có đất. Lưu ý, Việt Kiều phải trực tiếp có mặt để ký kết, không được ủy quyền cho người khác thực hiện thay quyền sở hữu lần đầu.
Bước 2: Thực hiện nghĩa vụ tài chính. Nộp hồ sơ kê khai thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ tại Chi cục thuế. Trường hợp tặng cho giữa những người thân thiết (vợ chồng, cha mẹ con cái...) sẽ được miễn thuế, phí theo quy định nếu có đủ giấy tờ chứng minh.
Bước 3: Đăng ký biến động đất đai. Nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai để thực hiện sang tên trên Giấy chứng nhận. Đây là bước cuối cùng để Nhà nước chính thức công nhận quyền sở hữu hợp pháp của Việt Kiều đối với tài sản tại Việt Nam.
Việc nới lỏng quy định sở hữu nhà đất không chỉ giúp kiều bào an tâm đầu tư, gắn bó với quê hương mà còn góp phần thúc đẩy thị trường bất động sản trong nước phát triển minh bạch và bền vững hơn.