Từ ngày 01/7/2024, diện mạo của giấy tờ tùy thân tại Việt Nam đã có bước ngoặt lớn khi thẻ Căn cước chính thức thay thế thẻ Căn cước công dân (CCCD). Tuy nhiên, không phải ai cũng phải vội vã đi đổi thẻ ngay lập tức. Vậy những ai thuộc diện 'bắt buộc' và lộ trình thực hiện ra sao?
Nhóm đối tượng 'vàng' cần lưu ý: Sinh năm 1999, 1984 và 1964
Dựa trên quy định tại Điều 21 Luật Căn cước công dân 2014, thẻ CCCD có các mốc thời hạn đổi thẻ cố định khi công dân đủ 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi. Đối chiếu với năm 2024, những người sinh vào các năm sau đây sẽ chạm mốc quan trọng này:
- Sinh năm 1999: Đủ 25 tuổi trong năm 2024.
- Sinh năm 1984: Đủ 40 tuổi trong năm 2024.
- Sinh năm 1964: Đủ 60 tuổi trong năm 2024.
Nếu thẻ CCCD hiện tại của bạn ghi thời hạn sử dụng đến một ngày cụ thể trong năm 2024, bạn cần sắp xếp thời gian để thực hiện thủ tục cấp đổi sang mẫu thẻ Căn cước mới theo quy định của Luật Căn cước 2023.
Khoản 1 Điều 46 Luật Căn cước 2023 quy định: Thẻ căn cước công dân đã được cấp trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành có giá trị sử dụng đến hết thời hạn được in trên thẻ, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này. Công dân khi có nhu cầu thì được cấp đổi sang thẻ căn cước.
Lộ trình 'khai tử' Chứng minh nhân dân và các mốc thời gian cần nhớ
Một điểm cực kỳ quan trọng mà người dân cần lưu ý là số phận của Chứng minh nhân dân (CMND) 9 số và 12 số. Theo lộ trình số hóa, CMND sẽ chính thức hết giá trị sử dụng từ ngày 01/01/2025. Do đó, nếu bạn vẫn đang sử dụng CMND, hãy chủ động đi đổi sang thẻ Căn cước ngay từ bây giờ để không bị gián đoạn các giao dịch hành chính, dân sự.
Đối với những trường hợp thẻ CCCD hết hạn trong khoảng thời gian từ ngày 15/01/2024 đến trước ngày 30/6/2024, pháp luật đã có quy định chuyển tiếp tại khoản 2 Điều 46 Luật Căn cước 2023, cho phép các thẻ này tiếp tục có giá trị sử dụng đến hết ngày 30/6/2024.
Rủi ro pháp lý: Không đổi thẻ khi hết hạn bị phạt bao nhiêu?
Việc sử dụng thẻ tùy thân hết hạn không chỉ gây khó khăn khi làm thủ tục tại ngân hàng, sân bay hay cơ quan nhà nước mà còn có thể khiến bạn bị xử phạt vi phạm hành chính. Cụ thể, theo Điều 10 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi không thực hiện đúng quy định của pháp luật về cấp mới, cấp đổi, cấp lại thẻ CCCD có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng.
Lời khuyên từ chuyên gia: Đừng đợi đến ngày cuối cùng mới đi làm thủ tục. Việc chủ động đổi sang thẻ Căn cước mới không chỉ giúp bạn tuân thủ pháp luật mà còn giúp bạn tiếp cận sớm với các tiện ích định danh điện tử, tích hợp thông tin giấy phép lái xe, bảo hiểm y tế... giúp cuộc sống trở nên thuận tiện hơn trong kỷ nguyên số.