Trong lộ trình xây dựng Chính phủ số, việc tích hợp mã QR vào các loại giấy tờ tùy thân không chỉ là xu hướng công nghệ mà còn là giải pháp đột phá để tối ưu hóa trải nghiệm của người dân. Mã QR đóng vai trò như một cổng kết nối, cho phép truy xuất nhanh chóng các thông tin định danh mà không cần mang theo quá nhiều giấy tờ bản giấy rườm rà.
1. Thẻ Căn cước và Căn cước công dân: 'Linh hồn' của định danh điện tử
Kể từ ngày 01/7/2024, khi Luật Căn cước 2023 chính thức có hiệu lực, thẻ Căn cước mới đã trở thành loại giấy tờ quan trọng nhất có in mã QR. Theo quy định tại khoản 11 Điều 3 Luật Căn cước 2023:
Thẻ căn cước là giấy tờ tùy thân chứa đựng căn cước và thông tin khác đã được tích hợp vào thẻ căn cước của công dân Việt Nam, do cơ quan quản lý căn cước cấp theo quy định của Luật này.
Mã QR trên thẻ Căn cước (theo mẫu tại Thông tư 16/2024/TT-BCA) lưu trữ các thông tin cơ bản như họ tên, số định danh cá nhân và thông tin người thân. Trước đó, thẻ Căn cước công dân gắn chip theo Thông tư 06/2021/TT-BCA cũng đã áp dụng mã QR ở mặt trước, giúp cán bộ tiếp nhận hồ sơ quét dữ liệu nhanh chóng.
2. Thẻ Bảo hiểm y tế: Tích hợp dữ liệu khám chữa bệnh
Thẻ Bảo hiểm y tế (BHYT) là một trong những giấy tờ tiên phong ứng dụng mã QR. Theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế 2008, mã QR trên thẻ giúp các cơ sở y tế truy xuất thông tin về hạn sử dụng thẻ, mức hưởng và lịch sử khám chữa bệnh của người tham gia. Điều này giúp giảm thiểu tình trạng gian lận và sai sót trong quá trình thanh toán chi phí y tế.
3. Sổ đỏ mẫu mới: Công nghệ QR chống làm giả quyền sở hữu
Một bước tiến lớn trong quản lý đất đai là việc áp dụng mã QR trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (thường gọi là Sổ đỏ). Theo Luật Đất đai 2024 và hướng dẫn tại Thông tư 10/2024/TT-BTNMT, mã QR được in ở góc phải trang 1 của Sổ đỏ.
Mã QR này cho phép người dân và các cơ quan chức năng kiểm tra tính xác thực của văn bản, đối chiếu thông tin trên sổ với cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia, từ đó hạn chế tối đa các vụ việc lừa đảo bằng Sổ đỏ giả đang diễn ra phức tạp hiện nay.
4. Giấy khai sinh và Đăng ký kết hôn điện tử
Các loại giấy tờ hộ tịch như Giấy khai sinh, Giấy đăng ký kết hôn hiện nay cũng đã được cấp bản điện tử có mã QR theo quy định tại Thông tư 01/2022/TT-BTP. Mã QR này chứa liên kết dẫn đến dữ liệu gốc trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, giúp công dân có thể sử dụng bản điện tử thay thế bản giấy khi thực hiện các giao dịch dân sự.
5. Giấy phép lái xe và Đăng ký xe: Minh bạch thông tin phương tiện
Trong lĩnh vực giao thông, Giấy phép lái xe (GPLX) và Đăng ký xe là hai loại giấy tờ bắt buộc phải có mã QR. Đối với GPLX, mã QR được in ở mặt sau giúp lực lượng Cảnh sát giao thông kiểm tra nhanh thời hạn và hạng xe được phép điều khiển.
Riêng đối với Đăng ký xe, theo Thông tư 24/2023/TT-BCA, mã QR được mã hóa các thông số kỹ thuật của xe như số khung, số máy. Việc này không chỉ giúp quản lý phương tiện hiệu quả mà còn hỗ trợ đắc lực trong việc phát hiện các phương tiện sử dụng biển số giả hoặc giấy tờ không hợp lệ.
Việc hiểu rõ giá trị và cách sử dụng mã QR trên các loại giấy tờ tùy thân sẽ giúp công dân chủ động hơn trong các giao dịch, đồng thời góp phần thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số quốc gia một cách toàn diện.