Trong bối cảnh các quy định về quản lý thuế và hóa đơn ngày càng được siết chặt, việc cập nhật kịp thời các văn bản hướng dẫn là nhiệm vụ sống còn của mỗi kế toán doanh nghiệp. Tuần từ 20 - 26/5/2024 chứng kiến nhiều hướng dẫn quan trọng từ cơ quan thuế các tỉnh thành, tập trung vào hóa đơn điện tử, xử phạt vi phạm và nhận diện rủi ro doanh nghiệp.
Hóa đơn điện tử và những lưu ý 'sống còn' về thời điểm
Một trong những vấn đề gây đau đầu nhất cho kế toán là thời điểm lập hóa đơn, đặc biệt đối với hàng hóa xuất khẩu. Theo hướng dẫn tại Công văn 4044/CTQNG-TTHT của Cục Thuế tỉnh Quảng Ngãi, kể từ khi được chấp nhận sử dụng hóa đơn điện tử theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp xuất khẩu bắt buộc phải lập hóa đơn điện tử đúng quy định.
Việc lập hóa đơn sai thời điểm không chỉ ảnh hưởng đến việc kê khai thuế mà còn kéo theo những án phạt hành chính nặng nề. Cụ thể, tại Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP quy định rõ về mức xử phạt đối với hành vi vi phạm quy định về lập hóa đơn khi bán hàng hóa, dịch vụ. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý:
"Thời điểm lập hóa đơn đối với bán hàng hóa là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền."
Bên cạnh đó, đối với các hóa đơn có nhiều thuế suất khác nhau, kế toán phải ghi rõ thuế suất của từng dịch vụ theo quy định tại khoản 4 Điều 1 Nghị định 94/2023/NĐ-CP để đảm bảo tính minh bạch và đúng pháp luật.
Cảnh giác với 'Doanh nghiệp ma' và rủi ro hóa đơn đầu vào
Cục Thuế tỉnh Đồng Nai vừa đưa ra cảnh báo đanh thép về các dấu hiệu nhận biết doanh nghiệp "ma" nhằm trục lợi từ việc mua bán hóa đơn. Các doanh nghiệp này thường có đặc điểm chung là đăng ký nhiều ngành nghề kinh doanh không liên quan, trụ sở đặt tại các địa chỉ ảo hoặc văn phòng tạm bợ, và thường xuyên thực hiện giao dịch qua tài khoản cá nhân hoặc tiền mặt để né tránh sự kiểm soát.
Đối với bên mua, nếu không may sử dụng hóa đơn của các doanh nghiệp này, rủi ro bị loại chi phí được trừ và không được khấu trừ thuế GTGT là rất cao. Theo Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC, các khoản chi chỉ được tính vào chi phí được trừ khi có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp và liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh.
Thuế TNCN và quy định về người phụ thuộc
Về thuế thu nhập cá nhân, một điểm mới cần lưu ý là độ tuổi tính giảm trừ gia cảnh cho người ngoài độ tuổi lao động. Căn cứ vào lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu tại Điều 169 Bộ luật Lao động 2019, kế toán cần xác định chính xác độ tuổi của người phụ thuộc để thực hiện đăng ký giảm trừ đúng quy định tại Thông tư 111/2013/TT-BTC.
Ngoài ra, đối với các doanh nghiệp có chi nhánh hạch toán phụ thuộc tại tỉnh khác, việc phân bổ thuế phải tuân thủ nghiêm ngặt khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế 2019. Doanh nghiệp cần nộp bảng phân bổ số thuế phải nộp cho từng địa bàn cấp tỉnh nơi được hưởng nguồn thu ngân sách nhà nước để tránh sai sót trong quá trình quyết toán.
Việc nắm vững các quy định pháp luật không chỉ giúp kế toán hoàn thành tốt công việc mà còn là lá chắn bảo vệ doanh nghiệp trước những rủi ro pháp lý tiềm ẩn. Hãy luôn cập nhật và đối chiếu kỹ lưỡng các văn bản hướng dẫn mới nhất từ cơ quan thuế.