Việc chở quá số người quy định trên xe máy (thường gọi là "kẹp 3") là hành vi vi phạm phổ biến và tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn giao thông. Tuy nhiên, nhằm đảm bảo tính nhân văn và phù hợp với thực tiễn đời sống, pháp luật Việt Nam đã quy định rõ các trường hợp ngoại lệ không bị xử phạt. Đặc biệt, từ ngày 01/01/2025, khi Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 chính thức có hiệu lực, danh sách các trường hợp được phép "kẹp 3" đã có sự thay đổi đáng chú ý.
1. 4 trường hợp xe máy được phép chở 3 người từ năm 2025
Theo quy định tại khoản 1 Điều 33 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người lái xe mô tô hai bánh, xe gắn máy chỉ được chở một người, trừ 04 trường hợp sau đây được chở tối đa hai người (tổng cộng 3 người trên xe):
- Chở người bệnh đi cấp cứu: Đây là trường hợp khẩn cấp nhằm bảo vệ tính mạng con người.
- Áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật: Phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự.
- Trẻ em dưới 12 tuổi: So với quy định cũ (dưới 14 tuổi), độ tuổi trẻ em được phép ngồi thêm trên xe đã giảm xuống dưới 12 tuổi.
- Người già yếu hoặc người khuyết tật: Đây là điểm mới mang tính nhân văn sâu sắc, hỗ trợ những đối tượng yếu thế trong xã hội khi tham gia giao thông.
Như vậy, nếu bạn chở thêm một người thuộc một trong bốn nhóm trên, lực lượng Cảnh sát giao thông sẽ không xử phạt lỗi chở quá số người quy định.
2. Các hành vi bị nghiêm cấm khi đi xe máy bạn cần lưu ý
Bên cạnh quy định về số người chở, người tham gia giao thông bằng xe máy cũng cần tuyệt đối tránh các hành vi bị nghiêm cấm tại khoản 3 Điều 33 và Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 như:
- Đi xe dàn hàng ngang, đi vào phần đường dành cho người đi bộ.
- Sử dụng ô (dù), thiết bị âm thanh (trừ thiết bị trợ thính).
- Buông cả hai tay hoặc điều khiển xe bằng một bánh.
- Sử dụng xe để kéo, đẩy xe khác, vật khác hoặc dẫn dắt vật nuôi.
- Chở người đứng trên yên, giá đèo hàng hoặc ngồi trên tay lái.
3. Mức phạt lỗi "kẹp 3" và quy định trừ điểm GPLX mới nhất
Nếu không thuộc các trường hợp ngoại lệ nêu trên, hành vi chở quá số người sẽ bị xử phạt nghiêm theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP (áp dụng cho giai đoạn 2025 - 2026):
Điều 7. Xử phạt người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy...
2. Phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng đối với hành vi: g) Chở theo 02 người trên xe, trừ trường hợp chở người bệnh đi cấp cứu, trẻ em dưới 12 tuổi, người già yếu hoặc người khuyết tật, áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật.
3. Phạt tiền từ 600.000 đồng đến 800.000 đồng đối với hành vi: b) Chở theo từ 03 người trở lên trên xe.
Đặc biệt, một điểm mới quan trọng là quy định về trừ điểm Giấy phép lái xe (GPLX). Theo khoản 13 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, nếu người điều khiển xe chở từ 03 người trở lên (kẹp 4, kẹp 5...) sẽ bị trừ 02 điểm trên GPLX.
4. Lời khuyên cho người tham gia giao thông
Việc nắm vững các quy định mới không chỉ giúp bạn tránh được những khoản phạt không đáng có mà còn góp phần xây dựng văn hóa giao thông an toàn. Khi chở người già, người khuyết tật hoặc trẻ em, hãy đảm bảo mọi người đều đội mũ bảo hiểm đúng quy cách và cài quai đúng tiêu chuẩn để bảo vệ an toàn tối đa.
Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các quy định giao thông mới nhất, hãy liên hệ với các chuyên gia pháp lý để được tư vấn chính xác nhất.