Từ ngày 01/7/2024, Luật Căn cước 2023 chính thức có hiệu lực, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong việc quản lý dân cư tại Việt Nam. Đi kèm với những tiện ích mới, người dân cũng cần đặc biệt lưu ý đến các quy định về việc cấp đổi thẻ để tránh rơi vào tình trạng vi phạm hành chính và bị xử phạt tiền triệu.
Thẻ Căn cước mới với nhiều tính năng bảo mật hiện đại (ảnh minh họa)
Mức phạt đề xuất: Không chỉ là vài trăm nghìn đồng
Theo dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 144/2021/NĐ-CP, các hành vi vi phạm liên quan đến thẻ Căn cước được phân loại với nhiều mức phạt khác nhau, tùy theo tính chất và mức độ nghiêm trọng.
Cụ thể, mức phạt từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng được đề xuất áp dụng cho các hành vi:
- Không xuất trình thẻ Căn cước, Căn cước điện tử khi có yêu cầu kiểm tra của người có thẩm quyền.
- Không thực hiện đúng quy định về cấp, đổi, cấp lại thẻ Căn cước.
- Không nộp lại thẻ cho cơ quan có thẩm quyền trong các trường hợp luật định (như khi bị tạm giữ, tạm giam).
Đáng chú ý, mức phạt có thể lên tới 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với các hành vi nghiêm trọng hơn như làm giả thẻ Căn cước, sử dụng thẻ giả hoặc thực hiện các hành vi mua, bán, thuê, cho thuê thẻ Căn cước.
Những trường hợp bắt buộc phải đổi sang thẻ Căn cước
Mặc dù Luật Căn cước 2023 cho phép thẻ CCCD đã cấp trước ngày 01/7/2024 tiếp tục có giá trị sử dụng đến hết thời hạn ghi trên thẻ, nhưng có những nhóm đối tượng bắt buộc phải thực hiện đổi thẻ ngay để đảm bảo quyền lợi:
- Công dân đủ 14 tuổi, 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi (các mốc tuổi bắt buộc đổi thẻ theo quy định mới).
- Người đang sử dụng Chứng minh nhân dân (CMND) 9 số hoặc 12 số, vì loại giấy tờ này sẽ chính thức hết giá trị sử dụng từ ngày 01/01/2025.
- Thẻ CCCD bị hư hỏng không sử dụng được hoặc có thay đổi thông tin về hộ tịch, quê quán...
"Chứng minh nhân dân còn hạn sử dụng đến sau ngày 31 tháng 12 năm 2024 thì có giá trị sử dụng đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2024." (Trích Điều 46 Luật Căn cước 2023)
Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý
Để tránh những rắc rối không đáng có và nguy cơ bị xử phạt hành chính, người dân nên chủ động kiểm tra thời hạn sử dụng trên thẻ CCCD hiện tại của mình. Đặc biệt, những ai vẫn đang sử dụng CMND cũ nên sớm sắp xếp thời gian để thực hiện thủ tục chuyển đổi sang thẻ Căn cước mới trước thời điểm cuối năm 2024.
Việc sở hữu thẻ Căn cước mới không chỉ giúp bạn tuân thủ pháp luật mà còn mở ra nhiều tiện ích trong việc thực hiện các giao dịch hành chính, dân sự nhờ sự tích hợp thông tin mạnh mẽ trên môi trường điện tử.