Sự ra đi của những người thương binh - những người đã cống hiến một phần xương máu cho độc lập dân tộc - luôn là một mất mát lớn lao. Để tri ân và sẻ chia phần nào khó khăn với gia đình, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi đặc biệt dành cho thân nhân khi thương binh qua đời. Vậy cụ thể những quyền lợi đó là gì và thủ tục thực hiện ra sao?
Các khoản trợ cấp thân nhân được nhận ngay khi thương binh mất
Theo quy định tại Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng 2020, khi một thương binh đang hưởng trợ cấp hàng tháng qua đời, thân nhân của họ sẽ được hưởng các khoản hỗ trợ tài chính tức thời để lo liệu hậu sự và ổn định cuộc sống ban đầu.
Cụ thể, người hoặc tổ chức thực hiện việc mai táng sẽ được nhận trợ cấp mai táng. Bên cạnh đó, thân nhân của thương binh sẽ được nhận một khoản trợ cấp một lần với mức bằng 03 tháng trợ cấp, phụ cấp hàng tháng mà thương binh đó đang hưởng trước khi mất.
"Thương binh, người hưởng chính sách như thương binh chết thì thân nhân được hưởng trợ cấp một lần với mức bằng 03 tháng trợ cấp hằng tháng, phụ cấp hằng tháng hiện hưởng; người hoặc tổ chức thực hiện mai táng được hưởng trợ cấp mai táng theo mức quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội."
(Trích khoản 2 Điều 25 Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng 2020)
Chế độ Bảo hiểm y tế và trợ cấp hàng tháng: Ai được hưởng?
Một trong những vấn đề được nhiều gia đình quan tâm là liệu vợ hoặc con của thương binh có tiếp tục được hưởng Bảo hiểm y tế (BHYT) hay không. Câu trả lời là CÓ. Pháp luật quy định rõ ràng rằng thân nhân của thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên sẽ được Nhà nước hỗ trợ đóng BHYT. Chế độ này vẫn được duy trì ngay cả khi thương binh đã qua đời.
Riêng đối với trường hợp thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên, thân nhân còn có cơ hội hưởng trợ cấp tuất hàng tháng nếu đáp ứng các điều kiện về độ tuổi hoặc tình trạng sức khỏe:
- Cha đẻ, mẹ đẻ, vợ hoặc chồng đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019.
- Con chưa đủ 18 tuổi hoặc từ đủ 18 tuổi trở lên nếu còn tiếp tục đi học hoặc bị khuyết tật nặng, đặc biệt nặng.
Cần lưu ý rằng, đối với thương binh hạng 3 (thường có tỷ lệ tổn thương từ 41% đến 60%), thân nhân sẽ không được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng mà chỉ được hưởng trợ cấp một lần và mai táng phí khi thương binh mất.
Quy trình và thủ tục hồ sơ cần chuẩn bị
Để đảm bảo quyền lợi được thực hiện nhanh chóng, gia đình cần nắm rõ quy trình thực hiện theo hướng dẫn tại Nghị định 131/2021/NĐ-CP. Hồ sơ cơ bản bao gồm:
- Bản khai theo mẫu quy định (Mẫu số 12 Phụ lục I Nghị định 131).
- Bản sao giấy báo tử hoặc trích lục khai tử.
Gia đình nộp hồ sơ tại UBND cấp xã nơi thương binh thường trú. Trong vòng khoảng 40-45 ngày làm việc qua các cấp xét duyệt (Xã - Phòng Lao động - Sở Lao động), quyết định hưởng trợ cấp sẽ được ban hành. Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp gia đình giảm bớt gánh nặng tài chính mà còn là cách để tri ân xứng đáng với những đóng góp của người đã khuất cho Tổ quốc.