Không gian mạng: "Thế giới ảo" nhưng trách nhiệm thật
Theo quy định tại khoản 3 Điều 2 Luật An ninh mạng 2018, không gian mạng được định nghĩa là mạng lưới kết nối của cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, nơi con người thực hiện các hành vi xã hội không bị giới hạn bởi không gian và thời gian.
"Không gian mạng là mạng lưới kết nối của cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, bao gồm mạng viễn thông, mạng Internet, mạng máy tính, hệ thống thông tin, hệ thống xử lý và điều khiển thông tin, cơ sở dữ liệu; là nơi con người thực hiện các hành vi xã hội không bị giới hạn bởi không gian và thời gian."
Thực tế, mạng xã hội như Facebook, Zalo hay TikTok chính là những "mảnh đất" điển hình trên không gian mạng. Tại đây, ranh giới giữa tự do ngôn luận và vi phạm pháp luật đôi khi rất mong manh. Việc thiếu kiểm soát trong hành vi, từ những lời lẽ khiếm nhã đến bạo lực mạng, đã gây ra không ít hệ lụy đau lòng cho các nạn nhân.
4 Quy tắc ứng xử "vàng" cho mọi cư dân mạng
Để định hướng hành vi, Bộ Thông tin và Truyền thông đã ban hành Quyết định 874/QĐ-BTTTT năm 2021 về Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội. Trong đó, 4 quy tắc chung cốt lõi bao gồm:
- Tôn trọng, tuân thủ pháp luật: Luôn thượng tôn pháp luật Việt Nam, tôn trọng quyền lợi hợp pháp của người khác.
- Lành mạnh: Hành xử phù hợp với các giá trị đạo đức, văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
- An toàn, bảo mật thông tin: Tự bảo vệ mình bằng cách tuân thủ các hướng dẫn về bảo mật tài khoản.
- Trách nhiệm: Sẵn sàng chịu trách nhiệm về mọi phát ngôn và hành vi của mình trên mạng.
Ứng xử văn minh: Từ cá nhân đến tổ chức
Đối với mỗi cá nhân và tổ chức, việc tham gia mạng xã hội cần đi kèm với sự tỉnh táo. Điều 4 Quyết định 874/QĐ-BTTTT khuyến khích người dùng sử dụng họ tên thật để tăng tính xác thực và trách nhiệm.
Đặc biệt, pháp luật nghiêm cấm các hành vi:
- Đăng tải thông tin xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác.
- Tung tin giả, tin sai sự thật gây hoang mang dư luận.
- Sử dụng ngôn ngữ phản cảm, vi phạm thuần phong mỹ tục.
- Kinh doanh dịch vụ trái phép hoặc quảng cáo sai sự thật.
Trách nhiệm riêng biệt của cán bộ, công chức
Không chỉ dừng lại ở quy tắc chung, cán bộ, công chức, viên chức còn phải tuân thủ nghiêm ngặt nội quy cơ quan về việc cung cấp thông tin. Theo Điều 5 Quyết định 874/QĐ-BTTTT, nhóm đối tượng này cần kịp thời thông báo cho cơ quan chủ quản khi gặp các thông tin trái chiều hoặc vi phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực mình quản lý.
Lời kết
Không gian mạng là một phần không thể thiếu của cuộc sống hiện đại. Việc tuân thủ các quy tắc ứng xử không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là biểu hiện của một con người văn minh. Hãy cùng nhau lan tỏa những thông tin tích cực để "thế giới ảo" trở nên tốt đẹp hơn mỗi ngày.