Trong bối cảnh các quy định về bảo vệ môi trường ngày càng được siết chặt, việc quản lý các chất độc hại có khả năng tích lũy sinh học và gây hại lâu dài là ưu tiên hàng đầu. Một trong những yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh là việc dán nhãn hàng hóa chứa chất ô nhiễm khó phân hủy. Việc không tuân thủ không chỉ gây nguy hại cho cộng đồng mà còn khiến doanh nghiệp đối mặt với những án phạt hành chính vô cùng nặng nề.
Chất ô nhiễm khó phân hủy là gì và tại sao phải quản lý nghiêm ngặt?
Theo quy định tại khoản 16 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường 2020, chất ô nhiễm khó phân hủy được định nghĩa là những chất có độc tính cao, khó phân hủy trong tự nhiên, có khả năng tích lũy sinh học và lan truyền trong môi trường, gây tác động xấu đến sức khỏe con người và hệ sinh thái.
Chính vì tính chất nguy hiểm này, pháp luật yêu cầu các loại hóa chất, nguyên vật liệu hoặc thiết bị có chứa các chất này phải được nhận diện rõ ràng thông qua hệ thống nhãn mác, giúp người dùng và các cơ quan quản lý dễ dàng kiểm soát rủi ro.
Quy định bắt buộc về dán nhãn hàng hóa chứa chất ô nhiễm khó phân hủy
Việc dán nhãn không còn là sự lựa chọn tự nguyện mà đã trở thành nghĩa vụ pháp lý. Cụ thể, điểm b khoản 1 Điều 69 Luật Bảo vệ môi trường 2020 đã xác lập yêu cầu dán nhãn đối với nhiên liệu, nguyên vật liệu, hàng hóa, sản phẩm hoặc thiết bị có chứa chất ô nhiễm khó phân hủy.
Chi tiết hơn, tại Điều 39 Nghị định 08/2022/NĐ-CP quy định rõ:
"Căn cứ quy chuẩn kỹ thuật môi trường về giới hạn các chất ô nhiễm khó phân hủy trong nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, sản phẩm, hàng hóa, thiết bị, tổ chức, cá nhân nhập khẩu, sản xuất, kinh doanh... phải thực hiện dán nhãn và công bố thông tin."
Quy cách dán nhãn và những thông tin không thể thiếu
Để đảm bảo tính thống nhất và dễ nhận diện, nhãn hàng hóa phải tuân thủ các tiêu chuẩn khắt khe về vị trí, màu sắc, kích thước và ngôn ngữ. Các thông tin bắt buộc phải xuất hiện trên nhãn bao gồm:
- Tên chất ô nhiễm khó phân hủy: Phải được ghi rõ ràng theo danh mục quy định.
- Hàm lượng cụ thể: Nêu rõ nồng độ hoặc hàm lượng chất đó trong sản phẩm so với ngưỡng giới hạn của quy chuẩn kỹ thuật môi trường.
- Thông tin tiêu chuẩn: Các chứng nhận đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế hoặc quy định pháp luật liên quan khác.
Lưu ý về thời điểm thực hiện: Doanh nghiệp phải hoàn tất việc dán nhãn sau khi đã có kết quả đánh giá sự phù hợp từ tổ chức kiểm định và trước khi đưa hàng hóa ra lưu thông trên thị trường. Đối với các loại nhiên liệu hoặc sản phẩm không có bao bì thương phẩm, chủ thể kinh doanh phải thông báo cho Bộ Tài nguyên và Môi trường, đồng thời công bố thông tin trên trang điện tử của mình.
Mức xử phạt nặng đối với hành vi không dán nhãn đúng quy định
Pháp luật Việt Nam hiện nay áp dụng chế tài rất nghiêm khắc đối với các vi phạm về dán nhãn chất ô nhiễm. Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 28 Nghị định 45/2022/NĐ-CP, hành vi không dán nhãn đối với hàng hóa chứa chất ô nhiễm khó phân hủy có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng.
Ngoài việc nộp phạt, doanh nghiệp còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả như thu hồi hàng hóa vi phạm, tiến hành dán nhãn bổ sung hoặc tiêu hủy nếu không thể khắc phục, gây thiệt hại lớn về cả kinh tế lẫn uy tín thương hiệu.
Việc tuân thủ quy định về dán nhãn không chỉ là chấp hành pháp luật mà còn thể hiện trách nhiệm của doanh nghiệp đối với môi trường sống và sức khỏe cộng đồng. Các đơn vị sản xuất, nhập khẩu cần chủ động rà soát danh mục sản phẩm để thực hiện đúng và đủ các yêu cầu pháp lý nêu trên.