Trong lộ trình chuyển đổi số quốc gia, lĩnh vực bảo hiểm cũng không đứng ngoài cuộc. Một trong những vấn đề được người lao động quan tâm nhất hiện nay là số phận của cuốn sổ Bảo hiểm xã hội (BHXH) bản giấy quen thuộc. Liệu từ năm 2026, cuốn sổ này có còn giá trị hay sẽ bị thay thế hoàn toàn bởi công nghệ?
Sổ BHXH bản giấy: Vẫn còn nguyên giá trị pháp lý từ năm 2026
Theo quy định mới nhất tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024, cụ thể là tại Điều 25, cơ quan lập pháp đã khẳng định rõ ràng về hình thức của sổ BHXH.
Điều 25. Sổ bảo hiểm xã hội
1. Sổ bảo hiểm xã hội được cấp cho từng người lao động, trong đó chứa đựng thông tin cơ bản về nhân thân, ghi nhận việc đóng, hưởng, giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội và các thông tin cần thiết khác có liên quan.
2. Sổ bảo hiểm xã hội được cấp bằng bản điện tử, bản giấy và có giá trị pháp lý như nhau.
Chậm nhất là ngày 01 tháng 01 năm 2026, thực hiện cấp sổ bảo hiểm xã hội bằng bản điện tử; sổ bảo hiểm xã hội bằng bản giấy được cấp khi người tham gia bảo hiểm xã hội yêu cầu.
Như vậy, người lao động có thể hoàn toàn yên tâm rằng sổ BHXH bản giấy và bản điện tử có giá trị pháp lý ngang nhau. Điểm khác biệt lớn nhất từ mốc thời gian 01/01/2026 là cơ quan BHXH sẽ mặc định cấp sổ điện tử. Cuốn sổ giấy truyền thống sẽ chỉ được cấp khi người dân có yêu cầu cụ thể.
Quyền hạn và trách nhiệm của cơ quan BHXH trong kỷ nguyên số
Việc chuyển đổi sang sổ điện tử không chỉ là thay đổi về hình thức mà còn đi kèm với việc nâng cao hiệu quả quản lý. Tại Điều 17 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, cơ quan BHXH có quyền từ chối chi trả các chế độ nếu yêu cầu không đúng quy định, nhưng phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Đồng thời, Điều 18 cũng nhấn mạnh trách nhiệm của cơ quan này trong việc ứng dụng công nghệ thông tin, cải cách thủ tục hành chính để bảo đảm tính công khai, minh bạch. Điều này giúp người lao động dễ dàng tra cứu quá trình đóng - hưởng của mình mà không cần phải giữ khư khư cuốn sổ giấy bên mình.
Lời khuyên cho người lao động
- Cài đặt ứng dụng VssID: Đây là cách tốt nhất để tiếp cận sổ BHXH điện tử ngay từ bây giờ.
- Kiểm tra thông tin: Dù là bản giấy hay điện tử, hãy đảm bảo thông tin nhân thân và quá trình đóng BHXH luôn chính xác.
- Lưu giữ sổ giấy: Nếu bạn đã có sổ giấy, hãy tiếp tục bảo quản cẩn thận vì nó vẫn là bằng chứng pháp lý quan trọng.
Việc song hành cả hai hình thức sổ giúp đảm bảo quyền lợi tối đa cho mọi đối tượng, đặc biệt là những người lao động ở vùng sâu vùng xa hoặc những người chưa quen với công nghệ số.