Hoạt động cho vay nội bộ vốn là một trong những "mạch máu" quan trọng giúp các thành viên hợp tác xã hỗ trợ lẫn nhau về vốn sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, để tránh rủi ro mất vốn và đảm bảo tính bền vững, Chính phủ đã ban hành Nghị định 113/2024/NĐ-CP với những quy định mang tính "phanh gấp" trong các tình huống nguy hiểm.
3 kịch bản buộc Hợp tác xã phải ngừng cho vay nội bộ
Theo quy định tại khoản 11 Điều 19 Nghị định 113/2024/NĐ-CP, có 03 trường hợp cụ thể mà hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã phải dừng ngay việc giải ngân vốn vay cho thành viên:
- Nợ quá hạn "vượt ngưỡng" an toàn: Khi tỷ lệ nợ quá hạn vượt quá 5% tổng dư nợ, đơn vị phải ngừng ngay việc cho vay mới. Đây là biện pháp bắt buộc để tập trung nguồn lực thu hồi nợ. Chỉ khi tỷ lệ này giảm xuống dưới 5%, hoạt động cho vay mới được phép tái khởi động.
- Không đáp ứng đủ điều kiện pháp lý: Nếu trong quá trình hoạt động, hợp tác xã không còn duy trì được các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 19 (như về vốn, trích lập dự phòng...), việc cho vay phải tạm dừng cho đến khi khắc phục xong.
- Xử lý hợp đồng cũ: Đối với các hợp đồng đã ký trước thời điểm phải ngừng hoạt động, các bên vẫn tiếp tục thực hiện quyền và nghĩa vụ, nhưng tuyệt đối không được gia hạn hợp đồng.
Giới hạn mức vay để bảo vệ dòng vốn chung
Không chỉ quy định về việc ngừng hoạt động, pháp luật còn đặt ra "trần" cho vay để tránh tình trạng dồn vốn quá lớn vào một cá nhân hay tổ chức thành viên. Cụ thể, khoản 2 Điều 19 Nghị định 113/2024/NĐ-CP nêu rõ:
2. Mức cho vay tối đa đối với một thành viên áp dụng trong từng thời kỳ do Đại hội thành viên quyết định, nhưng tối đa không quá 5% số vốn chủ sở hữu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được sử dụng để hoạt động cho vay nội bộ.
Quy định này buộc các hợp tác xã phải cân đối nguồn lực và đảm bảo tính công bằng, minh bạch trong việc tiếp cận vốn của tất cả các thành viên.
Lời khuyên cho các Hợp tác xã
Với việc Nghị định 113/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/11/2024, ban quản trị các hợp tác xã cần rà soát ngay danh mục nợ và các điều kiện hoạt động. Việc chủ động kiểm soát tỷ lệ nợ xấu không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là cách bảo vệ uy tín và tài sản của toàn thể thành viên.