Tình trạng học sinh đi học muộn là vấn đề thường gặp tại các nhà trường. Để răn đe, không ít giáo viên đã tự ý đặt ra các "hình phạt tài chính" như nộp tiền vào quỹ lớp. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, đây là hành vi bị nghiêm cấm và có thể khiến giáo viên đối mặt với mức phạt hành chính rất nặng.
Giáo viên nhắc nhở học sinh đi học muộn đúng quy định (ảnh minh họa)
Giáo viên có được phép phạt tiền học sinh không?
Theo quy định hiện hành tại Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT về Điều lệ trường trung học, các hình thức kỷ luật học sinh đã được quy định rất rõ ràng. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 38 Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT, học sinh vi phạm khuyết điểm chỉ bị xử lý bằng các hình thức:
"a) Nhắc nhở, hỗ trợ, giúp đỡ trực tiếp để học sinh khắc phục khuyết điểm.b) Khiển trách, thông báo với cha mẹ học sinh nhằm phối hợp giúp đỡ học sinh khắc phục khuyết điểm.c) Tạm dừng học ở trường có thời hạn và thực hiện các biện pháp giáo dục khác theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo."
Như vậy, trong danh mục các hình thức kỷ luật cho phép, tuyệt đối không có hình thức phạt tiền. Việc giáo viên yêu cầu học sinh nộp tiền vì đi muộn, trốn học hay không thuộc bài đều là hành vi trái pháp luật.
Quy định mới nhất từ năm 2025 về kỷ luật học sinh
Đáng chú ý, từ ngày 31/10/2025, Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT sẽ chính thức có hiệu lực, thay thế hoàn toàn Thông tư 08/1988 đã lỗi thời. Quy định mới tiếp tục nhấn mạnh tính nhân văn và giáo dục trong kỷ luật.
Theo Điều 13 Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT, các biện pháp kỷ luật đối với học sinh trung học bao gồm: Nhắc nhở, Phê bình và Yêu cầu viết bản tự kiểm điểm. Hình thức phạt tiền vẫn hoàn toàn bị loại bỏ khỏi quy trình giáo dục.
Học sinh viết bản tự kiểm điểm là một trong những biện pháp kỷ luật cho phép (ảnh minh họa)
Giáo viên phạt tiền học sinh bị xử lý thế nào?
Nếu giáo viên vẫn cố tình áp dụng hình thức phạt tiền, đây sẽ được coi là hành vi "Kỷ luật người học không đúng quy định". Căn cứ vào Nghị định 04/2021/NĐ-CP, mức xử phạt được quy định như sau:
Tại điểm a khoản 1 Điều 28 Nghị định 04/2021/NĐ-CP nêu rõ:
"1. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:a) Kỷ luật người học không đúng quy định của pháp luật hiện hành;"
Ngoài việc bị phạt tiền, giáo viên còn buộc phải hủy bỏ quyết định kỷ luật sai trái và khôi phục quyền học tập của học sinh (nếu có ảnh hưởng). Đây là lời cảnh tỉnh cho các thầy cô giáo trong việc lựa chọn phương pháp giáo dục phù hợp, tránh vi phạm pháp luật dẫn đến những hậu quả đáng tiếc về cả uy tín lẫn kinh tế.
Lời khuyên cho phụ huynh và giáo viên
Thay vì áp dụng các hình phạt tài chính gây áp lực và phản cảm, giáo viên nên phối hợp chặt chẽ với gia đình theo đúng tinh thần của Điều 19 Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT. Việc tìm hiểu nguyên nhân học sinh đi muộn để có biện pháp hỗ trợ, nhắc nhở kịp thời sẽ mang lại hiệu quả giáo dục bền vững hơn.