Việc Chính phủ ban hành Nghị định 50/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 136/2020/NĐ-CP và Nghị định 83/2017/NĐ-CP đã tạo ra một bước ngoặt lớn trong công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC) và cứu nạn cứu hộ (CNCH). Những thay đổi này không chỉ giúp tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tháo gỡ nhiều nút thắt về thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.
1. Phân cấp mạnh mẽ thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính
Một trong những điểm sáng nhất của Nghị định 50/2024/NĐ-CP chính là tinh thần phân cấp, phân quyền triệt để cho Công an địa phương. Điều này giúp rút ngắn thời gian chờ đợi và tạo thuận lợi tối đa cho các cơ sở trong việc thực hiện các thủ tục pháp lý.
- Thẩm duyệt và nghiệm thu PCCC: Theo khoản 5 Điều 1 Nghị định 50/2024/NĐ-CP, Công an cấp tỉnh hiện đã được trao quyền thực hiện thẩm duyệt thiết kế và kiểm tra nghiệm thu đối với một số dự án, công trình nhóm A vốn trước đây thuộc thẩm quyền của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH.
- Huấn luyện nghiệp vụ CNCH: Khoản 2 Điều 2 Nghị định 50/2024/NĐ-CP cho phép cả Công an cấp huyện tham gia vào việc cấp, đổi Giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ CNCH cho các cá nhân trên địa bàn quản lý.
- Kinh doanh dịch vụ PCCC: Thẩm quyền cấp Giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC cũng được đẩy mạnh về cho địa phương theo quy định tại khoản 17 Điều 1 Nghị định 50/2024/NĐ-CP.
2. Xác định rõ ràng đối tượng và quy mô cơ sở thuộc diện quản lý
Để tránh sự chồng chéo và bỏ sót đối tượng, khoản 1 Điều 1 Nghị định 50/2024/NĐ-CP đã làm rõ khái niệm cơ sở thuộc diện quản lý PCCC bao gồm cả những cơ sở đang hoạt động và cơ sở đang bị tạm đình chỉ, đình chỉ hoạt động.
"Đối tượng thuộc diện quản lý về phòng cháy và chữa cháy bao gồm cơ sở đang hoạt động và cơ sở đang bị tạm đình chỉ, đình chỉ hoạt động."
Đặc biệt, Nghị định đã điều chỉnh các Phụ lục I, II, III, IV của Nghị định 136/2020/NĐ-CP theo hướng cụ thể hóa quy mô:
- Nhà trọ: Chính thức đưa vào diện quản lý PCCC mà không phụ thuộc vào việc có đăng ký theo Luật Du lịch hay không.
- Cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ: Bổ sung giới hạn dưới về quy mô để xác định diện quản lý đối với các loại hình như quán ăn, cửa hàng hàng hóa dễ cháy nổ, nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh.
- Phân cấp quản lý: Điều chỉnh tăng/giảm quy mô số tầng, khối tích để phân định rõ cơ sở nào do cơ quan Công an quản lý, cơ sở nào do UBND cấp xã quản lý.
3. Cải cách hành chính: Đơn giản hóa tối đa thủ tục
Nhằm giảm bớt gánh nặng chi phí và thời gian cho doanh nghiệp, Nghị định 50/2024/NĐ-CP đã thực hiện một cuộc "cách mạng" về thủ tục hành chính:
- Vận chuyển hàng nguy hiểm: Thời hạn Giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm cháy, nổ được tăng lên đến 24 tháng. Đồng thời, bãi bỏ yêu cầu nộp Giấy phép kinh doanh vận tải trong hồ sơ.
- Chứng nhận huấn luyện: Bãi bỏ quy định về thời hạn của Chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC và CNCH, giúp người lao động không phải thi lại định kỳ gây lãng phí.
- Thẩm duyệt thiết kế: Bãi bỏ 03 thủ tục rườm rà gồm: góp ý đồ án quy hoạch, góp ý thiết kế cơ sở và chấp thuận địa điểm. Giảm đáng kể các trường hợp cải tạo nhỏ phải thực hiện thẩm duyệt lại.
- Kiểm định phương tiện: Bãi bỏ thủ tục hành chính kiểm định phương tiện PCCC tại cơ quan nhà nước. Thay vào đó, các đơn vị có chức năng sẽ thực hiện kiểm định và cơ quan quản lý chỉ cấp Giấy chứng nhận dựa trên kết quả đó.
Tóm lại, Nghị định 50/2024/NĐ-CP là một bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa công tác quản lý PCCC, vừa đảm bảo an toàn quốc gia, vừa tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, thuận lợi cho sự phát triển kinh tế - xã hội.