Từ ngày 01/7/2025, hệ thống an sinh xã hội tại Việt Nam sẽ chứng kiến một bước ngoặt lớn khi Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024 chính thức có hiệu lực. Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất chính là việc điều chỉnh căn cứ đóng bảo hiểm y tế (BHYT), chuyển từ "mức lương cơ sở" sang "mức tham chiếu". Sự thay đổi này không chỉ là vấn đề thuật ngữ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến mức đóng và quyền lợi của hàng triệu người tham gia.
"Mức tham chiếu" - Khái niệm mới thay thế lương cơ sở
Theo quy định tại khoản 1 Điều 1 Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024, khái niệm "mức tham chiếu" đã chính thức được bổ sung vào hệ thống pháp luật y tế để thay thế cho mức lương cơ sở trong việc tính toán các định mức bảo hiểm. Cụ thể:
“9. Mức tham chiếu là mức tiền do Chính phủ quyết định dùng để tính mức đóng, mức hưởng của một số trường hợp tham gia bảo hiểm y tế quy định tại Luật này.”
Việc áp dụng mức tham chiếu thay cho lương cơ sở nhằm đảm bảo tính linh hoạt trong điều hành chính sách tiền lương và an sinh xã hội, phù hợp với lộ trình cải cách tiền lương của Nhà nước, tránh việc mức đóng BHYT bị xáo trộn quá lớn khi bãi bỏ lương cơ sở.
Chi tiết căn cứ đóng BHYT cho từng nhóm đối tượng từ 01/7/2025
Dựa trên khoản 12 Điều 1 Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024 (sửa đổi Điều 14 Luật BHYT hiện hành), căn cứ đóng BHYT được phân loại cụ thể cho các nhóm đối tượng chính như sau:
- Nhóm thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định: Căn cứ đóng là tiền lương tháng theo ngạch, bậc, cấp quân hàm và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề (nếu có).
- Nhóm hưởng tiền lương theo quy định của người sử dụng lao động: Căn cứ đóng là tiền lương, tiền công tháng được ghi rõ trong hợp đồng lao động.
- Nhóm hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức, trợ cấp thất nghiệp: Căn cứ đóng chính là mức lương hưu hoặc tiền trợ cấp hằng tháng mà đối tượng đó đang thụ hưởng.
- Nhóm đối tượng khác (bao gồm hộ gia đình, học sinh sinh viên...): Đây là nhóm có sự thay đổi lớn nhất. Thay vì căn cứ vào mức lương cơ sở như trước đây, từ 01/7/2025, căn cứ đóng sẽ là mức tham chiếu.
Mức đóng tối đa và những lưu ý quan trọng
Bên cạnh việc thay đổi căn cứ đóng, Luật mới cũng quy định rõ về giới hạn mức đóng để đảm bảo tính ổn định cho quỹ bảo hiểm. Cụ thể, mức tiền lương tháng tối đa để tính số tiền đóng BHYT sẽ là 20 lần mức tham chiếu. Quy định này thay thế hoàn toàn cho mức trần 20 lần mức lương cơ sở hiện hành.
Sự chuyển đổi này đòi hỏi người lao động và các đơn vị sử dụng lao động cần cập nhật kịp thời các Nghị định hướng dẫn của Chính phủ về con số cụ thể của "mức tham chiếu" tại từng thời điểm. Việc nắm vững các quy định mới tại Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024 sẽ giúp người dân chủ động hơn trong việc tham gia lưới an sinh xã hội, bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình trong giai đoạn mới.