Việc sở hữu một tấm Giấy phép lái xe (GPLX) hợp lệ không chỉ là điều kiện bắt buộc khi tham gia giao thông mà còn là trách nhiệm của mỗi công dân. Tuy nhiên, không ít người vì bận rộn hoặc chủ quan mà để bằng lái quá hạn, dẫn đến những rắc rối không đáng có về mặt pháp lý và thủ tục. Từ ngày 01/01/2025, các quy định về việc cấp lại GPLX hết hạn đã có những điều chỉnh quan trọng mà người dân cần đặc biệt lưu ý.
Thời hạn quá hạn: Ranh giới giữa việc "đổi" và "thi lại"
Theo quy định mới nhất tại Thông tư 35/2024/TT-BGTVT, hình thức xử lý đối với GPLX quá hạn được phân chia dựa trên khoảng thời gian chậm trễ của người lái xe. Cụ thể, tại Điều 34 của văn bản này nêu rõ:
- Quá hạn dưới 01 năm: Người lái xe chỉ cần dự sát hạch lại phần lý thuyết. Nếu đạt yêu cầu sẽ được cấp lại GPLX mới.
- Quá hạn từ 01 năm trở lên: Đây là trường hợp "nặng" nhất, người lái xe bắt buộc phải dự sát hạch lại cả lý thuyết, thực hành lái xe trong hình và trên đường trường.
Quy định này áp dụng cho hầu hết các hạng bằng phổ biến hiện nay như B, C1, C, D1, D2, D, BE, CE... Do đó, việc kiểm tra định kỳ ngày hết hạn ghi trên bằng lái là cực kỳ quan trọng để tránh việc phải "vác lều chõng" đi thi lại từ đầu.
Hồ sơ cấp lại GPLX hết hạn cần những gì?
Để quá trình giải quyết thủ tục diễn ra nhanh chóng, người dân cần chuẩn bị đầy đủ 01 bộ hồ sơ theo hướng dẫn tại khoản 3 Điều 29 Thông tư 35/2024/TT-BGTVT, bao gồm:
"- Đơn đề nghị đổi (cấp lại) giấy phép lái xe theo mẫu quy định tại Phụ lục XXVI ban hành kèm theo Thông tư này; - Giấy khám sức khoẻ của người lái xe do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh cấp còn hiệu lực; - Bản sao các giấy tờ tùy thân (thẻ tạm trú, thường trú... đối với người nước ngoài)."
Một điểm mới đáng chú ý là hệ thống hiện nay đã hỗ trợ bản sao điện tử được chứng thực từ bản chính, giúp giảm bớt gánh nặng về giấy tờ vật lý cho người dân.
Quy trình 3 bước để nhận lại bằng lái mới
Bước 1: Nộp hồ sơ. Người lái xe gửi hồ sơ trực tiếp tại Sở Giao thông vận tải hoặc các cơ quan có thẩm quyền được ủy quyền.
Bước 2: Tham gia sát hạch. Tùy vào thời gian quá hạn như đã phân tích ở trên, bạn sẽ được sắp xếp lịch thi lý thuyết hoặc cả lý thuyết và thực hành. Lưu ý rằng bạn có thể đăng ký ôn tập tại các cơ sở đào tạo lái xe nếu thấy cần thiết, nhưng không bắt buộc phải học lại toàn bộ chương trình.
Bước 3: Nhận kết quả. Sau khi trúng tuyển, cơ quan chức năng sẽ tiến hành cấp lại GPLX. Ngày trúng tuyển ghi trên mặt sau của bằng lái mới sẽ được tính theo ngày trúng tuyển của bằng lái cũ, đảm bảo quyền lợi về thâm niên lái xe cho bạn.
Lời khuyên từ chuyên gia: Đừng để đến khi bằng lái hết hạn mới cuống cuồng đi làm thủ tục. Hãy chủ động thực hiện việc đổi bằng trước khi hết hạn (thường là trong vòng 6 tháng trước ngày hết hạn) để thủ tục đơn giản hơn rất nhiều và không phải tham gia bất kỳ kỳ thi sát hạch nào.