Lộ trình siết chặt tiêu chuẩn khí thải phương tiện đang lưu hành
Trong nỗ lực giảm thiểu ô nhiễm môi trường và hướng tới một hệ thống giao thông bền vững, Chính phủ đã đưa ra những chỉ đạo quyết liệt đối với việc kiểm soát khí thải từ các phương tiện giao thông. Cụ thể, theo Thông báo 8/TB-VPCP ngày 08/01/2025, Bộ Tài nguyên và Môi trường được giao nhiệm vụ khẩn trương trình Thủ tướng Chính phủ quy định áp dụng mức khí thải mới cho các phương tiện đang lưu hành trước ngày 31/3/2025.
Điểm đáng chú ý trong chỉ đạo này là việc nâng mức tiêu chuẩn khí thải hiện hành. Điều này đồng nghĩa với việc những phương tiện cũ, có mức phát thải cao sẽ phải đối mặt với những quy định kiểm soát nghiêm ngặt hơn. Không chỉ dừng lại ở việc nâng chuẩn, Chính phủ còn yêu cầu xây dựng các tiêu chí cụ thể cho từng khu vực, đặc biệt là những địa bàn có mức độ ô nhiễm cao.
Thiết lập "vùng phát thải thấp" và hạn chế phương tiện gây ô nhiễm
Một trong những giải pháp mang tính đột phá được đề cập là việc xác định và công khai thông tin về các vùng phát thải cao. Tại các khu vực này, chính quyền địa phương có thể triển khai các biện pháp hạn chế tổ chức giao thông đối với những phương tiện không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải. Đây là mô hình "vùng phát thải thấp" (Low Emission Zone) đã được áp dụng thành công tại nhiều đô thị lớn trên thế giới như London hay Paris.
Để hỗ trợ lộ trình này, Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng được yêu cầu rà soát các chính sách về thuế, phí bảo vệ môi trường. Những phương tiện phát thải cao có thể sẽ phải chịu mức phí cao hơn, trong khi các phương tiện giao thông xanh (xe điện, xe sử dụng năng lượng sạch) sẽ được hưởng các ưu đãi về hạ tầng bến bãi và trạm sạc.
Học hỏi kinh nghiệm quốc tế và hỗ trợ tài chính xanh
Chính phủ cũng nhấn mạnh việc tham khảo kinh nghiệm từ các quốc gia láng giềng như Thái Lan về mô hình chính sách tài chính xanh. Việc phối hợp với các tổ chức quốc tế để tiếp cận nguồn vốn hỗ trợ chuyển đổi từ phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện xanh là một bước đi chiến lược. Dự kiến, các tiêu chí cho dự án sản xuất phương tiện xanh sẽ được hoàn thành ngay trong tháng 01/2025 để tạo đà cho các doanh nghiệp trong nước đầu tư vào lĩnh vực này.
"Khẩn trương trình Thủ tướng Chính phủ trước ngày 31 tháng 3 năm 2025 quy định áp dụng mức khí thải của phương tiện đang lưu hành (trong đó lưu ý nâng mức tiêu chuẩn khí thải; có quy định về tiêu chí đối với từng khu vực, địa bàn ô nhiễm cao cần phải hạn chế tổ chức giao thông đối với phương tiện có phát thải cao làm cơ sở để các địa phương triển khai thực hiện)" - Trích nội dung chỉ đạo tại Thông báo 8/TB-VPCP.
Việc siết chặt quản lý khí thải không chỉ là yêu cầu cấp bách để bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn là cam kết của Việt Nam trong việc giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050.