Bước ngoặt trong giáo dục số từ năm 2025
Trong bối cảnh kỷ nguyên số đang thay đổi từng ngày, việc trang bị các kỹ năng công nghệ không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Theo quy định tại Thông tư 02/2025/TT-BGDĐT, có hiệu lực từ ngày 11/3/2025, Khung năng lực số cho người học chính thức được ban hành nhằm chuẩn hóa các yêu cầu về kiến thức và kỹ năng số trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Mục đích của khung năng lực này, như được nêu tại Điều 3 Thông tư 02/2025/TT-BGDĐT, không chỉ dừng lại ở việc xây dựng chương trình đào tạo mà còn là cơ sở để đánh giá, công nhận năng lực số của người học một cách thống nhất trên toàn quốc.
"Làm cơ sở để xây dựng chuẩn chương trình đào tạo; xây dựng và phát triển chương trình giáo dục; xây dựng tài liệu học tập, tài liệu hướng dẫn để phát triển năng lực số cho người học."
6 miền năng lực cốt lõi: Từ khai thác dữ liệu đến ứng dụng AI
Khung năng lực số mới bao gồm 24 năng lực thành phần, được phân bổ qua 6 miền năng lực chính. Điểm đáng chú ý nhất là sự xuất hiện của miền năng lực về Trí tuệ nhân tạo (AI) và An toàn thông tin.
- Khai thác dữ liệu và thông tin: Không chỉ là tìm kiếm, mà là khả năng thẩm định nguồn tin đáng tin cậy giữa "biển" thông tin số.
- Giao tiếp và hợp tác: Sử dụng các kênh số để làm việc nhóm hiệu quả và quản lý danh tính số cá nhân.
- Sáng tạo nội dung số: Từ việc tạo ra các sản phẩm đa phương tiện đến việc hiểu rõ về bản quyền và giấy phép.
Đặc biệt, miền năng lực Ứng dụng trí tuệ nhân tạo yêu cầu người học phải hiểu cách AI hoạt động, biết cách áp dụng vào thực tiễn nhưng đồng thời phải đánh giá được các tác động đạo đức và xã hội, đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm.
Thách thức và cơ hội cho người học
Việc chia năng lực thành 4 trình độ (từ cơ bản đến chuyên sâu) theo 8 bậc giúp người học có lộ trình phát triển rõ ràng. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra thách thức lớn về việc tự học và cập nhật công nghệ liên tục. An toàn số cũng là một mảng quan trọng, giúp bảo vệ sức khỏe tâm lý và thể chất của người học trước những rủi ro tiềm ẩn trên không gian mạng.
Tóm lại, Khung năng lực số theo Thông tư 02/2025/TT-BGDĐT là "kim chỉ nam" để thế hệ người học Việt Nam tự tin bước vào cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.