Tự phê bình và phê bình không chỉ là một nguyên tắc sinh hoạt Đảng mà còn là quy luật phát triển của Đảng Cộng sản Việt Nam. Để cụ thể hóa các nội dung này trong giai đoạn mới, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Quy định 232-QĐ/TW ngày 20/01/2025 về thi hành Điều lệ Đảng.
1. Đối tượng và thời điểm thực hiện kiểm điểm hằng năm
Theo quy định tại Mục 9.2 của Quy định 232-QĐ/TW, việc tự phê bình và phê bình phải được tiến hành thường xuyên, định kỳ hằng năm đối với cả tập thể và cá nhân. Cụ thể:
- Đối với tập thể: Bộ Chính trị, Ban Bí thư, ban thường vụ cấp ủy các cấp, lãnh đạo các ban, ngành, đoàn thể.
- Đối với cá nhân: Cấp ủy viên các cấp và toàn thể Đảng viên trong hệ thống.
Nội dung kiểm điểm không chỉ dừng lại ở kết quả công tác mà còn phải gắn chặt với trách nhiệm nêu gương của cán bộ, Đảng viên. Sau kiểm điểm, mỗi tổ chức và cá nhân phải có kế hoạch, biện pháp cụ thể để phát huy ưu điểm và kiên quyết khắc phục những hạn chế, khuyết điểm đã được chỉ ra.
2. Kiểm điểm cuối nhiệm kỳ: Đánh giá toàn diện và thực chất
Vào thời điểm cuối nhiệm kỳ đại hội, yêu cầu về tự phê bình và phê bình được nâng cao hơn, gắn liền với việc đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết đại hội. Quy định 232-QĐ/TW nêu rõ:
"Báo cáo kiểm điểm của cấp ủy phải lấy ý kiến đóng góp của cấp ủy cấp dưới trực tiếp và của lãnh đạo các ban, ngành, đoàn thể cùng cấp, phải có ý kiến của cấp ủy cấp trên trực tiếp."
Đặc biệt, đối với các cá nhân là cấp ủy viên, ủy viên ban thường vụ, nội dung kiểm điểm phải đi sâu vào trách nhiệm chính trị, mức độ hoàn thành nhiệm vụ và các vấn đề về phẩm chất đạo đức, lối sống, cũng như việc chấp hành nguyên tắc tập trung dân chủ.
3. Phát huy vai trò giám sát của Nhân dân và các đoàn thể
Một điểm nhấn quan trọng trong Quy định 232-QĐ/TW là việc mở rộng kênh tiếp nhận ý kiến đóng góp từ bên ngoài Đảng. Tổ chức Đảng phải chủ động lấy ý kiến từ:
- Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
- Ban chấp hành các đoàn thể chính trị - xã hội.
- Hội đồng nhân dân cùng cấp.
Việc này nhằm phát huy tối đa vai trò giám sát, góp ý xây dựng Đảng của Nhân dân, đảm bảo quá trình tự phê bình và phê bình diễn ra khách quan, tránh tình trạng "nể nang, né tránh" hoặc "dĩ hòa vi quý" trong nội bộ.
4. Lời khuyên cho Đảng viên
Để thực hiện đúng tinh thần của Quy định 232-QĐ/TW, mỗi Đảng viên cần tự giác soi rọi lại mình một cách trung thực. Tự phê bình không phải là hình thức mà là cơ hội để mỗi cá nhân hoàn thiện bản thân, xứng đáng với vai trò tiên phong, gương mẫu trước quần chúng nhân dân.