Bước sang năm 2026, ngành ngân hàng Việt Nam chứng kiến một cuộc cải cách hành chính mạnh mẽ với sự ra đời của Thông tư 66/2025/TT-NHNN. Văn bản này không chỉ sửa đổi, bổ sung cho Thông tư 34/2024/TT-NHNN mà còn đặt ra những tiêu chuẩn mới, khắt khe hơn nhưng cũng minh bạch hơn cho hoạt động cấp phép. Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài mở rộng quy mô, đồng thời đảm bảo an toàn hệ thống theo tinh thần của Luật Các tổ chức tín dụng 2024.
Phân cấp thẩm quyền: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm
Điểm cốt lõi của Thông tư 66/2025/TT-NHNN nằm ở việc tái cấu trúc thẩm quyền cấp phép. Thay vì quy trình tập trung có phần rườm rà trước đây, quy định mới đã phân định rõ ranh giới trách nhiệm giữa các cấp lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước (NHNN):
- Thống đốc NHNN: Trực tiếp quyết định các vấn đề chiến lược, bao gồm cấp đổi Giấy phép hoặc bổ sung nội dung hoạt động cho các ngân hàng thương mại lớn, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thuộc diện giám sát an toàn vi mô của Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng.
- Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng: Được ủy quyền quyết định việc cấp bổ sung nội dung hoạt động vào Giấy phép, giúp đẩy nhanh tiến độ phê duyệt các nghiệp vụ mới cho các tổ chức tín dụng hàng đầu.
- Giám đốc NHNN chi nhánh Khu vực: Đây là một bước đi đột phá trong quản lý địa phương. Các chi nhánh Khu vực giờ đây có quyền tự chủ cao hơn trong việc cấp đổi, bổ sung Giấy phép cho các chi nhánh ngân hàng nước ngoài và văn phòng đại diện trên địa bàn, giảm tải áp lực cho cơ quan trung ương.
"Cuộc đua" thời gian: 30 ngày cho một vận hội mới
Trong kỷ nguyên tài chính số, mỗi ngày chậm trễ đều có thể khiến ngân hàng mất đi lợi thế cạnh tranh. Hiểu rõ điều này, NHNN đã quyết định rút ngắn thời hạn giải quyết hồ sơ từ 40 ngày xuống còn 30 ngày làm việc. Quy định này được cụ thể hóa tại Thông tư 66/2025/TT-NHNN, áp dụng cho cả việc cấp đổi và bổ sung nội dung hoạt động.
Việc cắt giảm 25% thời gian chờ đợi không chỉ là một con số thống kê, mà là minh chứng cho nỗ lực cải cách hành chính thực chất. Các ngân hàng có thể nhanh chóng đưa các sản phẩm tài chính phức tạp, các dịch vụ phái sinh hoặc các gói tín dụng đặc thù ra thị trường, đáp ứng kịp thời nhu cầu của nền kinh tế.
Số hóa hồ sơ: Khi "giấy tờ" trở thành những dòng code
Không còn cảnh xếp hàng nộp hàng tá bộ hồ sơ giấy, từ năm 2026, các ngân hàng có thể thực hiện toàn bộ quy trình qua Cổng dịch vụ công quốc gia. Đây là một phần trong chiến lược chuyển đổi số quốc gia mà NHNN đang tiên phong thực hiện.
Hồ sơ điện tử được ký bằng chữ ký số hợp lệ và quét từ bản gốc (định dạng PDF) sẽ có giá trị pháp lý tuyệt đối. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí in ấn, vận chuyển mà còn giúp cơ quan quản lý dễ dàng lưu trữ, tra cứu và kiểm soát tính xác thực của tài liệu.
Tiêu chuẩn "vàng" cho hệ thống thanh toán quốc tế
Với xu hướng hội nhập sâu rộng, việc tham gia vào các hệ thống thanh toán quốc tế như SWIFT, Visa hay MasterCard là nhu cầu tất yếu. Tuy nhiên, Thông tư 66/2025/TT-NHNN cũng đặt ra những rào cản kỹ thuật cần thiết để bảo vệ an ninh tài chính quốc gia:
- An toàn thông tin cấp độ 3: Các ngân hàng phải chứng minh được giải pháp kỹ thuật đáp ứng tiêu chuẩn an toàn hệ thống thông tin từ cấp độ 3 trở lên.
- Phòng chống tội phạm tài chính: Phải có quy định nội bộ chặt chẽ về phòng, chống rửa tiền (AML) và tài trợ khủng bố (CFT) theo các chuẩn mực quốc tế mới nhất.
Mặc dù các tổ chức thẻ quốc tế lớn được hưởng một số cơ chế đơn giản hóa hồ sơ, nhưng sự giám sát của NHNN vẫn đảm bảo rằng mọi dòng tiền xuyên biên giới đều được kiểm soát chặt chẽ.
Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý
Để quá trình cấp đổi Giấy phép diễn ra thuận lợi, các ngân hàng cần lưu ý 03 điểm sau:
- Rà soát mẫu biểu: Tuyệt đối tuân thủ các mẫu Phụ lục 01, 02, 03, 04 mới ban hành kèm theo Thông tư 66/2025/TT-NHNN.
- Chuẩn bị hạ tầng số: Đảm bảo hệ thống chữ ký số và đường truyền kết nối với Cổng dịch vụ công luôn trong trạng thái sẵn sàng.
- Đào tạo nhân sự: Cán bộ pháp chế và tuân thủ cần được tập huấn kỹ về các quy định mới để tránh sai sót trong khâu chuẩn bị hồ sơ, dẫn đến việc bị trả lại hoặc yêu cầu bổ sung nhiều lần.
Việc chủ động thích ứng với Thông tư 66/2025/TT-NHNN không chỉ là tuân thủ pháp luật, mà còn là cơ hội để các ngân hàng tự làm mới mình, nâng cao năng lực quản trị và sẵn sàng cho những bước tiến xa hơn trên thị trường tài chính quốc tế.