Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, việc một cá nhân hay tổ chức bất ngờ trở thành nạn nhân của các bài viết "bóc phốt" trên Facebook không còn là chuyện hiếm gặp. Những thông tin này, dù đúng hay sai, thường lan truyền với tốc độ chóng mặt, gây thiệt hại nặng nề về uy tín, danh dự và thậm chí là kinh tế. Vậy trong tình huống này, nạn nhân cần làm gì để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình? Việc lập vi bằng có thực sự là giải pháp tối ưu?
"Bóc phốt" trên mạng xã hội: Ranh giới mong manh giữa sự thật và vi phạm pháp luật
Nhiều người lầm tưởng rằng không gian mạng là nơi có thể tự do phát ngôn mà không phải chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, theo quy định tại Luật An ninh mạng 2025, cụ thể là tại khoản 1 Điều 7, pháp luật nghiêm cấm việc đăng tải, phát tán thông tin bịa đặt, vu khống, sai sự thật nhằm xâm phạm nhân phẩm, danh dự của người khác.
"Cấm đăng tải, phát tán thông tin có nội dung bịa đặt, vu khống, thông tin sai sự thật, xâm phạm nhân phẩm, danh dự, uy tín của người khác hoặc gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác..."
Như vậy, hành vi "bóc phốt" chỉ được coi là hợp pháp khi thông tin đưa ra là hoàn toàn chính xác, có căn cứ xác thực và không vi phạm các quy định về bảo vệ bí mật đời tư. Ngược lại, nếu lợi dụng mạng xã hội để hạ nhục người khác, người thực hiện hành vi có thể phải đối mặt với những chế tài nghiêm khắc.
Lập vi bằng - "Lá chắn" pháp lý khi bị bôi nhọ trên Facebook
Khi phát hiện mình bị "bóc phốt" sai sự thật, việc đầu tiên và quan trọng nhất là phải thu thập chứng cứ trước khi đối phương kịp gỡ bài hoặc xóa các bình luận ác ý. Đây chính là lúc vai trò của Thừa phát lại và việc lập vi bằng trở nên thiết yếu.
Theo Nghị định 08/2020/NĐ-CP, vi bằng là văn bản ghi nhận sự kiện, hành vi có thật do Thừa phát lại trực tiếp chứng kiến. Trong trường hợp bị bôi nhọ trên mạng, Thừa phát lại sẽ ghi nhận lại toàn bộ nội dung bài đăng, hình ảnh, các lượt tương tác và thời điểm phát sinh sự việc trên màn hình thiết bị điện tử.
Việc lập vi bằng giúp nạn nhân có được một nguồn chứng cứ khách quan, có giá trị chứng minh cao trước cơ quan chức năng. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng vi bằng chỉ ghi nhận sự tồn tại của bài viết, không xác định nội dung bài viết đó là đúng hay sai về mặt bản chất.
Giá trị pháp lý và các chế tài xử phạt nghiêm khắc
Vi bằng là nguồn chứng cứ quan trọng để Tòa án xem xét khi giải quyết các vụ việc dân sự hoặc hành chính. Dựa trên chứng cứ này, nạn nhân có thể yêu cầu người đăng bài bồi thường thiệt hại, xin lỗi công khai hoặc đề nghị cơ quan công an can thiệp.
Về mặt hành chính, theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP), hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, xúc phạm uy tín, danh dự cá nhân có thể bị phạt tiền từ 10 đến 20 triệu đồng.
Nghiêm trọng hơn, nếu hành vi xúc phạm nhân phẩm đạt đến mức độ nghiêm trọng, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015. Hình phạt cao nhất cho tội danh này khi lợi dụng mạng máy tính, mạng viễn thông để phạm tội có thể lên đến 02 năm tù giam.
Tóm lại, khi bị "bóc phốt" trên Facebook, nạn nhân không nên giữ thái độ im lặng hay tự ý tranh cãi gay gắt. Hãy bình tĩnh liên hệ với văn phòng Thừa phát lại để lập vi bằng, đồng thời tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia pháp lý để bảo vệ danh dự và nhân phẩm của mình một cách hiệu quả nhất.