Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định 72/2025/NĐ-CP quy định về cơ chế, thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, tác động trực tiếp đến chi phí sinh hoạt của người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Nguyên tắc điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân
Theo quy định tại Điều 3 Nghị định 72/2025/NĐ-CP, việc điều chỉnh giá điện phải dựa trên các nguyên tắc khách quan và minh bạch. Cụ thể:
Hằng năm, sau khi Tập đoàn Điện lực Việt Nam công bố công khai chi phí sản xuất kinh doanh điện năm N-2, giá bán lẻ điện bình quân năm N được xem xét, điều chỉnh theo biến động khách quan thông số đầu vào của tất cả các chi phí (phát điện, truyền tải điện, phân phối - bán lẻ điện, điều độ vận hành hệ thống điện và điều hành giao dịch thị trường điện lực, dịch vụ phụ trợ hệ thống điện và điều hành - quản lý ngành) và việc phân bổ các khoản chi phí khác chưa được tính vào giá điện.
Như vậy, giá điện không còn là một con số cố định mà sẽ linh hoạt thay đổi theo thị trường, đảm bảo phản ánh đúng chi phí sản xuất thực tế của ngành điện.
Khi nào người dân được giảm tiền điện?
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Nghị định 72/2025/NĐ-CP chính là ngưỡng điều chỉnh giá. Cụ thể:
- Trường hợp giảm giá: Khi giá bán lẻ điện bình quân tính toán giảm từ 1% trở lên so với giá hiện hành, giá điện sẽ được phép điều chỉnh giảm tương ứng.
- Trường hợp tăng giá: Khi giá bán lẻ điện bình quân tăng từ 2% trở lên so với giá hiện hành, cơ quan chức năng sẽ xem xét điều chỉnh tăng.
Việc quy định ngưỡng giảm thấp hơn ngưỡng tăng (1% so với 2%) cho thấy nỗ lực của Chính phủ trong việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, giúp người dân sớm được hưởng lợi khi chi phí đầu vào của ngành điện giảm xuống.
Quy trình tính toán và thẩm quyền điều chỉnh
Giá bán lẻ điện bình quân được tính toán theo quy định tại Điều 4 Nghị định 72/2025/NĐ-CP. Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có quyền điều chỉnh giá trong phạm vi khung giá theo cơ chế tại Điều 5 và Điều 6 của Nghị định này.
Tuy nhiên, đối với những biến động lớn, cơ chế kiểm soát sẽ chặt chẽ hơn. Trường hợp giá điện cần điều chỉnh tăng từ 10% trở lên, Bộ Công Thương sẽ chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan để báo cáo Chính phủ xem xét, cho ý kiến trước khi thực hiện.
Với cơ chế mới này, thị trường điện Việt Nam kỳ vọng sẽ trở nên minh bạch hơn, giúp các doanh nghiệp và hộ gia đình có thể dự báo và chủ động hơn trong kế hoạch sử dụng năng lượng của mình.