Không gian mạng ngày càng trở thành mặt trận chiến lược trong bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia. Nhằm nâng cao năng lực chủ động phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh ngăn chặn các hành vi tấn công mạng nguy hiểm, Chính phủ đã ban hành Nghị định 329/2026/NĐ-CP quy định về lực lượng bảo vệ an ninh mạng, hướng dẫn thi hành Luật An ninh mạng 2025. Văn bản pháp lý này thiết lập hệ thống tiêu chuẩn khắt khe cho từng nhóm đối tượng cũng như các chính sách đãi ngộ vượt trội cho lực lượng tinh nhuệ.
Lực lượng bảo vệ an ninh mạng tại Việt Nam gồm những cấu phần nào?
Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 4 Nghị định 329/2026/NĐ-CP, lực lượng bảo vệ an ninh mạng được xây dựng theo mô hình liên hoàn, phân cấp chặt chẽ gồm 03 bộ phận nòng cốt:
- Lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng: Bao gồm các đơn vị nghiệp vụ tinh nhuệ thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng có nhiệm vụ trực tiếp chiến đấu, trinh sát kỹ thuật, điều tra số và ứng cứu các tình huống an ninh quốc gia khẩn cấp trên không gian mạng.
- Lực lượng thường trực bảo vệ an ninh mạng: Được bố trí tại các bộ, ngành, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cũng như các cơ quan, tổ chức quản lý, vận hành trực tiếp hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia để đảm bảo an toàn thông tin 24/7.
- Lực lượng dự bị bảo vệ an ninh mạng: Lực lượng nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao sẵn sàng được huy động, động viên khi xảy ra sự cố an ninh mạng diện rộng hoặc tình huống quốc phòng - an ninh đột xuất.
Tiêu chuẩn khắt khe đối với lực lượng chuyên trách và thường trực tại cơ quan trọng yếu
Đối với nhân sự trực tiếp làm nhiệm vụ tại các hệ thống thông tin đặc biệt nhạy cảm, pháp luật đặt ra các rào cản tiêu chuẩn kỹ thuật và lý lịch vô cùng nghiêm ngặt. Cụ thể, theo quy định tại khoản 1 Điều 8 Nghị định 329/2026/NĐ-CP, cá nhân tham gia phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
- Bảo đảm chuẩn khung năng lực và vị trí việc làm: Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về văn bằng, chứng chỉ chuyên môn công nghệ thông tin, an toàn thông tin hoặc mật mã học; có kỹ năng phân tích mã độc, xử lý lỗ hổng bảo mật, kinh nghiệm thực tiễn và sản phẩm công việc đã được thẩm tra theo quy định của cơ quan có thẩm quyền.
- Quy trình thẩm định độ tin cậy và kiểm soát xung đột lợi ích: Đối với các vị trí tiếp cận hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia, kho dữ liệu nhạy cảm hoặc thực hiện điều tra số, cơ quan quản lý bắt buộc phải thực hiện thẩm định độ tin cậy chính trị, kiểm soát chặt chẽ xung đột lợi ích và thiết lập cơ chế quản trị truy cập theo nguyên tắc tối thiểu (least privilege).
- Tuân thủ tiêu chuẩn pháp lý chung: Đảm bảo toàn bộ các điều kiện pháp lý quy định trong Luật An ninh mạng 2025 và các quy định pháp luật liên quan về bảo vệ bí mật nhà nước.
Cán bộ lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng thực hiện công tác giám sát và điều tra số (ảnh minh họa)
Tiêu chuẩn đối với lực lượng dự bị và nhân sự thường trực thông thường
Đối với lực lượng dự bị cũng như nhân sự thường trực bảo vệ an ninh mạng không bố trí tại các cơ quan, tổ chức quản lý hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia, khoản 2 Điều 8 Nghị định 329/2026/NĐ-CP xác định 4 tiêu chuẩn cốt lõi:
- Có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, ý thức tổ chức kỷ luật nghiêm minh phù hợp với nhiệm vụ được phân công;
- Không thuộc trường hợp có xung đột lợi ích theo quy định của pháp luật;
- Có trình độ, năng lực chuyên môn phù hợp với nhiệm vụ được giao;
- Có ý thức tuân thủ và cam kết bằng văn bản về bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật công tác cũng như bảo mật thông tin.
Cơ quan nào có thẩm quyền ban hành khung năng lực và tiêu chuẩn vị trí việc làm?
Theo quy định tại khoản 3 Điều 8 Nghị định 329/2026/NĐ-CP, Bộ Công an là cơ quan chủ trì, phối hợp với Bộ Quốc phòng và các cơ quan có liên quan để ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành các quy định cụ thể phục vụ việc tổ chức, quản lý lực lượng bảo vệ an ninh mạng, bao gồm:
- Khung năng lực;
- Tiêu chuẩn vị trí việc làm;
- Tiêu chí đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ;
- Quy trình thẩm định độ tin cậy;
- Quy trình kiểm soát xung đột lợi ích đối với lực lượng bảo vệ an ninh mạng.
Điều kiện và căn cứ hưởng chính sách đãi ngộ đặc thù trong lực lượng chuyên trách
Do tính chất công việc đặc thù, căng thẳng và đòi hỏi kỹ thuật cao, Nhà nước quy định chính sách đãi ngộ thỏa đáng nhằm thu hút và giữ chân nhân tài. Căn cứ khoản 1 Điều 14 Nghị định 329/2026/NĐ-CP, người thuộc lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng chỉ được áp dụng chính sách đãi ngộ khi đồng thời đáp ứng 4 tiêu chuẩn:
- Được cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng, tiếp nhận, bố trí vào biên chế, vị trí việc làm, chức danh, chức vụ hoặc giao nhiệm vụ trong lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng;
- Có phẩm chất chính trị, đạo đức, ý thức tổ chức kỷ luật, trách nhiệm nghề nghiệp đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ;
- Có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng phù hợp với lĩnh vực an ninh mạng, an ninh thông tin mạng, công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông, mật mã, điều tra số, pháp y số, ứng cứu sự cố mạng, phân tích mã độc, nghiên cứu lỗ hổng bảo mật, bảo đảm an ninh dữ liệu hoặc lĩnh vực công nghệ cao khác có liên quan trực tiếp;
- Trực tiếp thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh mạng.
Đặc biệt, theo khoản 2 Điều 14 Nghị định 329/2026/NĐ-CP, mức đãi ngộ đối với người thuộc lực lượng chuyên trách được xác định gắn liền với tính chất thực tế của nhiệm vụ thay vì cào bằng, căn cứ vào:
- Tính chất của nhiệm vụ được giao;
- Cường độ công việc;
- Mức độ phức tạp về kỹ thuật;
- Yêu cầu trực sẵn sàng;
- Yêu cầu ứng cứu, xử lý tình huống khẩn cấp;
- Yêu cầu bảo mật đặc biệt.