Theo quy định của Luật Căn cước 2023, công dân Việt Nam phải thực hiện thủ tục cấp đổi thẻ Căn cước khi đủ 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi. Như vậy, bước sang năm 2025, những người sinh năm 2000 (tròn 25 tuổi), 1985 (tròn 40 tuổi) và 1965 (tròn 60 tuổi) sẽ thuộc diện bắt buộc phải đổi thẻ.
Để giúp người dân chủ động và tiết kiệm thời gian, dưới đây là 4 vấn đề pháp lý và thực tiễn đặc biệt quan trọng mà công dân cần nắm rõ.
1. VNeID định danh mức độ 2: Điều kiện 'cần và đủ'
Nhiều người dân lầm tưởng chỉ cần mang thẻ cũ ra cơ quan Công an là có thể đổi được ngay. Tuy nhiên, thực tế hiện nay yêu cầu công dân phải hoàn tất định danh điện tử mức độ 2 trên ứng dụng VNeID trước khi làm thủ tục.
Tài khoản mức độ 2 tích hợp đầy đủ thông tin sinh trắc học (ảnh chân dung, vân tay) và các giấy tờ liên quan. Nếu chưa có định danh mức độ 2, bạn bắt buộc phải đến Công an xã, phường để thực hiện trực tiếp, vì mức độ này không thể tự đăng ký tại nhà như mức độ 1.
2. Thu nhận mống mắt: Bước tiến mới trong quản lý dân cư
Một trong những điểm mới nhất của Luật Căn cước 2023 là việc bắt buộc thu nhận thông tin mống mắt khi cấp đổi thẻ. Điều này được quy định chi tiết tại khoản 1 Điều 23 Luật Căn cước 2023.
"Người tiếp nhận thu nhận thông tin nhân dạng và thông tin sinh trắc học gồm ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt của người cần cấp thẻ căn cước."
Việc thu thập mống mắt giúp tăng cường tính bảo mật, hỗ trợ xác thực chính xác danh tính ngay cả khi vân tay bị mờ hoặc biến dạng do lao động, tuổi tác.
3. Đăng ký lịch hẹn online để tránh chờ đợi
Để không phải xếp hàng chờ đợi lâu, công dân nên sử dụng tính năng hẹn lịch làm việc trên Cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng VNeID. Theo Điều 21 Nghị định 70/2024/NĐ-CP, người dân có thể lựa chọn thời gian và địa điểm (Công an cấp huyện hoặc cấp tỉnh) phù hợp với lộ trình cá nhân.
Lưu ý: Nếu không đến đúng lịch hẹn, hệ thống sẽ tự động hủy yêu cầu và bạn sẽ phải đăng ký lại từ đầu.
4. Lệ phí và các trường hợp bắt buộc đổi thẻ
Mức lệ phí cấp đổi thẻ Căn cước hiện nay được quy định tại Điều 4 Thông tư 73/2024/TT-BTC là 50.000 đồng/thẻ.
Bên cạnh mốc tuổi bắt buộc, công dân cũng cần đổi thẻ trong các trường hợp sau:
- Thay đổi thông tin về họ, chữ đệm, tên khai sinh; ngày, tháng, năm sinh.
- Xác định lại giới tính hoặc chuyển đổi giới tính.
- Có sai sót về thông tin in trên thẻ hiện tại.
- Khi số định danh cá nhân được xác lập lại.
Việc chủ động thực hiện cấp đổi thẻ Căn cước không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn giúp công dân thuận tiện hơn trong các giao dịch hành chính, dân sự trong kỷ nguyên số.