Phân cấp thẩm quyền cấp phép thương mại đối với hàng hóa lưỡng dụng
Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư 30/2026/TT-BKHCN quy định về Danh mục, tổ chức cấp phép hàng hóa lưỡng dụng và theo dõi, truy xuất thông tin về kiểm soát thương mại chiến lược thuộc quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ. Quy định này đánh dấu một bước chuyển biến quan trọng trong việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương nhằm tạo thuận lợi tối đa cho cộng đồng doanh nghiệp trong hoạt động ngoại thương.
Cụ thể, căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 30/2026/TT-BKHCN, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được Bộ Khoa học và Công nghệ giao thực hiện thẩm quyền cấp giấy phép xuất khẩu, tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu, trung chuyển, quá cảnh hàng hóa lưỡng dụng thuộc phạm vi quản lý chuyên ngành của Bộ.
Các trường hợp ngoại lệ và thủ tục xem xét cấp phép
Sự phân cấp này giúp cắt giảm thời gian và chi phí hành chính cho thương nhân khi tham gia vào chuỗi cung ứng công nghệ cao. Tuy nhiên, pháp luật cũng loại trừ một số trường hợp đặc thù mang tính an toàn quốc gia. Cụ thể, đối với những hàng hóa lưỡng dụng là vật liệu phóng xạ và thiết bị hạt nhân thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về năng lượng nguyên tử, việc cấp giấy phép vẫn tuân thủ nghiêm ngặt theo các quy định chuyên ngành về năng lượng nguyên tử và quy định pháp luật liên quan chứ không áp dụng cơ chế ủy quyền thông thường.
Đồng thời, để đảm bảo công tác quản lý liên thông và phòng tránh các rủi ro về an ninh thương mại chiến lược theo Nghị định 259/2025/NĐ-CP cũng như Luật Quản lý ngoại thương 2017, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm gửi giấy phép đã cấp cho thương nhân về Bộ Khoa học và Công nghệ thông qua Hệ thống thông tin quốc gia về công nghiệp công nghệ số. Báo cáo này đồng thời được chia sẻ điện tử cho Bộ Công Thương và cơ quan Hải quan qua các hệ thống báo cáo trực tuyến chuyên ngành nhằm phối hợp giám sát chặt chẽ.
Thời hạn giải quyết hồ sơ cấp giấy phép đối với thương nhân
Quy trình xem xét giải quyết thủ tục được thắt chặt về thời gian nhằm hỗ trợ tiến độ xuất nhập khẩu của doanh nghiệp. Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ theo quy định hoặc kể từ ngày nhận được văn bản trả lời của bộ, ngành liên quan, cơ quan cấp phép (UBND cấp tỉnh) có trách nhiệm xem xét cấp Giấy phép cho thương nhân. Trường hợp từ chối cấp Giấy phép, cơ quan có thẩm quyền phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do từ chối.
Quy định tại Thông tư 30/2026/TT-BKHCN chính thức phát huy hiệu lực thi hành từ ngày 06/6/2026, đòi hỏi các cơ quan chuyên môn tại địa phương khẩn trương chuẩn bị hạ tầng công nghệ và nhân lực để tiếp nhận và giải quyết kịp thời yêu cầu của doanh nghiệp.