Minh bạch thông tin dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản luôn là một trong những yêu cầu then chốt nhằm lành mạnh hóa thị trường, ngăn chặn hành vi thao túng, thổi giá hay tạo sóng ảo. Trong khuôn khổ pháp luật mới được ban hành, hành vi vi phạm nghĩa vụ báo cáo, cung cấp số liệu dữ liệu bất động sản đối mặt với khung xử phạt vi phạm hành chính đặc biệt nghiêm khắc.
Cụ thể, theo quy định tại khoản 2 Điều 76 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, tổ chức có hành vi không cung cấp hoặc cung cấp không chính xác, không đầy đủ số liệu về nhà ở và thị trường bất động sản theo quy định sẽ bị phạt tiền từ 800.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng.
Không dừng lại ở hình thức phạt tiền, tại khoản 3 Điều 76 Nghị định 339/2026/NĐ-CP còn áp dụng hình thức xử phạt bổ sung rất nặng là đình chỉ hoạt động kinh doanh bất động sản từ 03 tháng đến 06 tháng đối với tổ chức vi phạm. Việc tạm dừng kinh doanh trong nửa năm có thể ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng tới dòng tiền, uy tín cũng như toàn bộ chuỗi vận hành dự án của doanh nghiệp.
Xử phạt mạnh tay với hành vi làm sai lệch, thất thoát hay tự ý chia sẻ dữ liệu bất động sản
Bên cạnh hành vi giấu số liệu hay báo cáo sai lệch, hệ thống pháp luật mới cũng quy định chế tài nghiêm khắc đối với các vi phạm khác liên quan đến việc quản lý, khai thác và bảo vệ cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.
Căn cứ khoản 1 Điều 76 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, mức phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng sẽ được áp dụng đối với tổ chức thực hiện một trong những hành vi vi phạm sau:
- Cung cấp, chia sẻ cho bên thứ ba dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản không đúng quy định pháp luật;
- Làm sai lệch hoặc làm thất thoát hệ thống thông tin, dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản;
- Chiếm giữ, tiêu hủy trái phép hoặc làm hư hại thông tin, dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản;
- Khai thác, sử dụng thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản không đúng quy định;
- Không thông báo kịp thời cho cơ quan quản lý hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản về những sai sót của thông tin, dữ liệu đã chia sẻ, cung cấp.
Ngoài ra, nhằm khắc phục triệt để vi phạm, tổ chức vi phạm còn bị buộc áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng như: buộc cung cấp, chia sẻ dữ liệu đúng quy định; buộc điều chỉnh sai lệch hệ thống thông tin; buộc trả lại hoặc khôi phục lại dữ liệu; buộc khai thác sử dụng đúng quy định hoặc buộc thông báo công khai về các sai sót của dữ liệu đã cung cấp.
Sự siết chặt kỷ cương: Mức phạt tăng gấp hơn 12 lần so với quy định cũ
Nếu đối chiếu với văn bản pháp lý trước đây là Nghị định 16/2022/NĐ-CP, có thể thấy bước chuyển mình mang tính đột phá trong tư duy quản lý nhà nước đối với lĩnh vực bất động sản.
Trước đây, theo điểm a khoản 1 Điều 60 Nghị định 16/2022/NĐ-CP, hành vi không cung cấp, cung cấp không chính xác, không đầy đủ hoặc không đúng thời hạn kê khai thông tin, dữ liệu về thị trường bất động sản chỉ bị xử phạt từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng và không đi kèm hình thức đình chỉ hoạt động.
Tuy nhiên, sự xuất hiện của Nghị định 339/2026/NĐ-CP đã tách biệt hoàn toàn hành vi vi phạm nghĩa vụ cung cấp số liệu thành khoản phạt độc lập với mức phạt tiền tối đa lên đến 1 tỷ đồng đối với tổ chức – tăng gấp 12,5 lần so với mức phạt cao nhất cũ. Đồng thời, sự kết hợp với hình phạt bổ sung đình chỉ kinh doanh từ 3 đến 6 tháng cho thấy quyết tâm sắt đá của cơ quan quản lý trong việc xây dựng một hệ thống thông tin dữ liệu nhà ở và thị trường bất động sản minh bạch, chính xác và cập nhật theo thời gian thực.
Các doanh nghiệp bất động sản, chủ đầu tư dự án cũng như các sàn giao dịch cần khẩn trương rà soát lại quy trình quản lý dữ liệu, bố trí nhân sự chuyên trách để bảo đảm nghĩa vụ báo cáo số liệu đầy đủ, chính xác, tránh các thiệt hại nghiêm trọng về tài chính và gián đoạn hoạt động kinh doanh.