Vấn nạn sản xuất và buôn bán thuốc giả, thực phẩm bảo vệ sức khỏe giả đang trở thành một thách thức lớn đối với công tác quản lý nhà nước và đe dọa trực tiếp đến tính mạng của người tiêu dùng. Vụ việc chấn động vừa được phát hiện tại tỉnh Thanh Hóa và một số địa phương khác cho thấy quy mô và tính chất phức tạp của loại tội phạm này, khi các sản phẩm giả đã len lỏi vào thị trường trong suốt nhiều năm qua.
Công điện 41/CĐ-TTg: Mệnh lệnh từ người đứng đầu Chính phủ
Trước tình hình cấp bách, ngày 17/4/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Công điện 41/CĐ-TTg về việc xử lý vụ việc sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Đây được xem là một "mệnh lệnh thép" yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ giữa các Bộ: Y tế, Công an, Công Thương và chính quyền các địa phương.
Thủ tướng nhấn mạnh, thuốc chữa bệnh và thực phẩm bảo vệ sức khỏe là loại hàng hóa đặc biệt, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người. Do đó, việc để hàng giả lưu thông kéo dài nhiều năm là một sai phạm nghiêm trọng cần phải được làm rõ trách nhiệm và xử lý triệt để.
Trách nhiệm của các Bộ, ngành trong cuộc chiến chống hàng giả
Theo nội dung Công điện, Bộ Y tế có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Bộ Công an để điều tra, rà soát và thu hồi ngay lập tức các sản phẩm giả đã được phát hiện. Đồng thời, tăng cường thanh tra, kiểm tra các cơ sở kinh doanh dược, yêu cầu các nhà thuốc phải kết nối dữ liệu và chỉ được phép mua bán các loại thuốc đã được cấp giấy đăng ký lưu hành, có hóa đơn chứng từ rõ ràng.
Trong khi đó, Bộ Công an được giao nhiệm vụ đẩy nhanh tiến độ điều tra, sớm đưa ra kết luận và xử lý nghiêm các đối tượng cầm đầu đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả. Bộ Công Thương thông qua lực lượng Quản lý thị trường sẽ tăng cường kiểm soát các kênh phân phối, ngăn chặn hàng giả ngay từ khâu lưu thông.
Chế tài nghiêm khắc: Từ xử phạt hành chính đến truy cứu hình sự
Hành vi sản xuất, buôn bán thuốc giả không chỉ vi phạm đạo đức kinh doanh mà còn là hành vi vi phạm pháp luật đặc biệt nghiêm trọng. Tùy theo tính chất và mức độ, các đối tượng vi phạm có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại Nghị định 117/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.
Nghiêm trọng hơn, các đối tượng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 194 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Cụ thể:
"1. Người nào sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm."
Trong trường hợp phạm tội có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp hoặc gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng như làm chết người, khung hình phạt cao nhất có thể lên đến tù chung thân hoặc tử hình. Đây là mức án cao nhất thể hiện sự quyết liệt của pháp luật Việt Nam trong việc bảo vệ quyền được chăm sóc sức khỏe của nhân dân.
Để tự bảo vệ mình, người dân cần nâng cao cảnh giác, chỉ mua thuốc tại các cơ sở dược phẩm uy tín, có giấy phép và tuyệt đối không mua các sản phẩm trôi nổi trên mạng xã hội không rõ nguồn gốc xuất xứ. Khi phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ hàng giả, cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng để xử lý theo quy định.