Thời gian qua, liên tiếp các vụ việc liên quan đến bữa ăn bán trú kém chất lượng, bớt xén khẩu phần hay ngộ độc thực phẩm tập thể tại các trường học đã gióng lên hồi chuông cảnh báo sâu sắc về đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm quản lý. Nhằm chấn chỉnh triệt để thực trạng nhức nhối này, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành chỉ đạo mang tính đột phá, huy động lực lượng công an vào cuộc để đấu tranh, xử lý quyết liệt với phương châm không có vùng cấm, không có ngoại lệ.
Bộ Công an tổng rà soát, xử lý tội phạm 'cắt xén' suất ăn học đường
Tại điểm a mục 5 Chỉ thị 33/CT-TTg, Thủ tướng Chính phủ đã trực tiếp giao Bộ Công an chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ mở đợt tổng rà soát, chủ động phát hiện, đấu tranh và xử lý nghiêm minh các hành vi “cắt xén” khẩu phần, suất ăn học đường của học sinh.
Không chỉ dừng lại ở các biện pháp thanh tra, kiểm tra hành chính đơn thuần, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu lực lượng công an tập trung nhận diện, điều tra và khởi tố, xử lý các loại tội phạm, hành vi vi phạm pháp luật theo quy định của Luật an toàn thực phẩm 2010 cũng như các sai phạm thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý an toàn thực phẩm gây hậu quả nghiêm trọng.
Chỉ thị nêu rõ yêu cầu chọn lọc, điều tra và đưa ra xử lý điểm một số vụ việc điển hình mang tính chất “cảnh tỉnh”, răn đe toàn xã hội, đồng thời định kỳ báo cáo Thủ tướng Chính phủ về kết quả thực hiện.
Nghiên cứu siết chặt khung hình phạt và đẩy mạnh số hóa tiếp nhận tố giác
Theo điểm b mục 5 Chỉ thị 33/CT-TTg, Bộ Công an còn đảm nhiệm trọng trách rà soát thực tiễn áp dụng pháp luật để chủ động tham mưu, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các chế tài xử lý trong Bộ luật hình sự 2015 và quy trình tố tụng tại Bộ luật tố tụng hình sự 2015 liên quan đến lĩnh vực an toàn thực phẩm. Mục tiêu hàng đầu là nâng cao sức răn đe, bịt kín các kẽ hở pháp lý và bảo đảm tính nghiêm minh tuyệt đối của pháp luật.
Đặc biệt, công tác điều tra, xác minh và xử lý các vụ án, vụ việc tham nhũng, tiêu cực liên quan đến chuỗi cung ứng thực phẩm và tổ chức bếp ăn học đường nằm trong diện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực sẽ tiếp tục được triển khai với tinh thần khẩn trương, triệt để.
Để tối ưu hóa sự tham gia giám sát của quần chúng nhân dân, điểm c mục 5 của Chỉ thị yêu cầu ứng dụng triệt để công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong việc tiếp nhận, xử lý tin báo, tố giác tội phạm. Phụ huynh, giáo viên và mọi người dân khi phát hiện dấu hiệu bất thường, hành vi bớt xén hay tuồn thực phẩm bẩn vào trường học có thể gửi phản ánh nhanh chóng qua các kênh chính thức:
- Hệ thống đường dây nóng chuyên trách của cơ quan chức năng;
- Kênh Zalo Official Account (Zalo OA) an ninh trật tự các cấp;
- Tính năng tố giác tội phạm tích hợp trực tiếp trên ứng dụng Định danh điện tử quốc gia (VNeID).
Trách nhiệm minh bạch của nhà trường và quyền giám sát của phụ huynh
Đối với khối cơ sở giáo dục trên cả nước, điểm đ mục 7 Chỉ thị 33/CT-TTg đặt ra những quy chuẩn bắt buộc nhằm bảo đảm quyền lợi tối thượng của học sinh:
- Đúng thực đơn, đủ định lượng: Toàn bộ các bữa ăn phải tuân thủ nghiêm ngặt định lượng dinh dưỡng theo đúng tiêu chuẩn lứa tuổi do cơ quan y tế ban hành, không được tự ý cắt giảm khẩu phần hay thay thế bằng nguyên liệu kém chất lượng;
- Công khai minh bạch hằng ngày: Ban giám hiệu các trường có trách nhiệm niêm yết công khai thực đơn mỗi ngày cùng hình ảnh chụp khay ăn thực tế trước giờ học sinh dùng bữa, giúp các bậc phụ huynh dễ dàng tra cứu, đối chiếu và theo dõi;
- Giám sát trực tiếp: Ban đại diện cha mẹ học sinh được tạo điều kiện tối đa để tham gia kiểm tra đột xuất nguồn gốc thực phẩm đầu vào, quy trình sơ chế, bảo quản và giám sát khâu chia từng suất ăn tại bếp.
Sự vào cuộc đồng bộ từ các cơ quan bảo vệ pháp luật cùng tinh thần chủ động giám sát từ phía gia đình học sinh được kỳ vọng sẽ chấm dứt triệt để nạn trục lợi từ những bữa ăn học đường, mang lại môi trường giáo dục thực sự an toàn và văn minh.