Trong bối cảnh kỷ nguyên số bùng nổ, việc ứng dụng công nghệ tiên tiến để tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước đã trở thành nhiệm vụ cấp thiết. Nhằm hiện thực hóa chiến lược xây dựng Chính phủ số, Chính phủ đã ban hành Chương trình hành động kèm theo Nghị quyết 221/NQ-CP, trong đó đặt ra nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng và triển khai nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ công vụ dùng chung trên phạm vi toàn quốc.
Xây dựng nền tảng AI công vụ quốc gia: Bước chuyển chiến lược
Theo nội dung tại mục 8 Phần II Chương trình hành động ban hành kèm theo Nghị quyết 221/NQ-CP, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng Đề án triển khai nền tảng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ công vụ ở quy mô quốc gia.
Đề án này yêu cầu phải làm rõ các yếu tố cấu thành cốt lõi bao gồm:
- Phạm vi và đối tượng áp dụng: Phủ rộng từ các cơ quan hành chính trung ương đến chính quyền địa phương các cấp, tạo công cụ hỗ trợ cho cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của Luật cán bộ, công chức 2008 và Luật viên chức 2010.
- Kiến trúc tổng thể và tính mở: Bảo đảm nền tảng được vận hành thống nhất, đồng bộ, có khả năng mở rộng linh hoạt và dễ dàng tích hợp với các nền tảng số, cơ sở dữ liệu quốc gia hiện có.
- Tính tiện ích bứt phá: Phát triển và đưa vào vận hành ngay các tiện ích trí tuệ nhân tạo có khả năng tạo ra bước đột phá mạnh mẽ trong phương thức làm việc hằng ngày của cán bộ, từ xử lý văn bản, tra cứu pháp luật đến phân tích dữ liệu phục vụ thẩm định hồ sơ.
Đưa dữ liệu vào trung tâm điều hành: Đúng - Đủ - Sạch - Sống
Để trợ lý AI hoạt động hiệu quả, hạ tầng dữ liệu đóng vai trò nền móng quyết định. Đề án quán quán thoroughly tinh thần chỉ đạo từ Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số quốc gia.
Theo đó, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan chức năng có trách nhiệm đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện, đưa vào vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống bắt buộc phải đáp ứng nguyên tắc vàng: “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”.
Bên cạnh đó, Chính phủ chỉ đạo rà soát toàn bộ các phần mềm, nền tảng công nghệ thông tin đang triển khai phân tán tại các địa phương; từ đó ban hành bộ tiêu chí chuẩn hóa và hướng dẫn kết nối, loại bỏ tình trạng "cát cứ dữ liệu" gây lãng phí nguồn lực.
Thay đổi phương thức quản trị nhà nước từ truyền thống sang dữ liệu số
Việc ứng dụng AI không đơn thuần là cài đặt một phần mềm công nghệ, mà là cuộc cách mạng về phương thức điều hành. Sự kết hợp giữa hạ tầng AI công vụ và định hướng tại Nghị quyết 76/NQ-CP về cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021-2030 sẽ tạo nên môi trường quản trị công hiện đại, minh bạch.
Hệ thống chỉ đạo, điều hành trên môi trường số sẽ tích hợp dữ liệu không gian đa ngành, giúp lãnh đạo các cấp ra quyết định dựa trên dữ liệu thực (data-driven decision making) thay cho phương thức quản lý thủ công truyền thống. Điều này không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp mà còn tăng cường năng lực giám sát, phòng ngừa sai sót trong quá trình thi hành công vụ.