Tổ chức kỳ thi nghiêm túc, khách quan, công bằng và phản ánh đúng thực chất năng lực người học luôn là nhiệm vụ chiến lược hàng đầu của ngành giáo dục. Trong bối cảnh công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển bùng nổ, các hình thức gian lận thi cử cũng ngày càng trở nên tinh vi và khó phát hiện hơn. Nhằm chủ động ngăn ngừa và xử lý triệt để tình trạng này, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ hiện đại vào toàn bộ quy trình tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) năm 2027.
Yêu cầu bức thiết về minh bạch hóa công tác kiểm tra, đánh giá trong giáo dục
Trong nhiều năm qua, công tác thi cử và đánh giá chất lượng học sinh đã có nhiều cải tiến tích cực. Tuy nhiên, tình trạng bệnh thành tích trong giáo dục hay việc sử dụng các thiết bị công nghệ cao để gian lận trong phòng thi vẫn còn là những nỗi trăn trở lớn của toàn xã hội. Căn cứ theo quy định tại Luật Giáo dục 2019, việc kiểm tra, đánh giá phải bảo đảm tính trung thực, khách quan, phân loại đúng trình độ người học và làm căn cứ để nâng cao chất lượng dạy và học.
Theo chỉ đạo tại điểm đ mục 6 Chỉ thị 31/CT-TTg năm 2024 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường các điều kiện bảo đảm thực hiện hiệu quả nhiệm vụ giáo dục, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, Ủy ban nhân dân các cấp trên địa bàn thực hiện nghiêm túc quy định về kiểm tra, đánh giá. Mục tiêu cốt lõi là kiên quyết khắc phục bệnh thành tích, bảo đảm đánh giá thực chất năng lực và xử lý nghiêm các hành vi báo cáo sai sự thật.
Ứng dụng công nghệ số – Mũi nhọn chống gian lận trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2027
Điểm đột phá trọng tâm đối với Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027 chính là việc đưa công nghệ trở thành công cụ giám sát, phát hiện và phòng ngừa hiệu quả. Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh các địa phương phải thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:
- Chủ động phòng ngừa và ngăn chặn gian lận: Xây dựng phương án kỹ thuật nâng cao, tăng cường rà soát, kiểm tra các thiết bị thu phát sóng trái phép hoặc thiết bị ngụy trang tinh vi trước và trong thời gian diễn ra kỳ thi.
- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại: Tận dụng hạ tầng số hóa, phần mềm quản lý thi, hệ thống giám sát tự động và quy trình xác thực dữ liệu thí sinh nhằm bảo đảm thông tin kỳ thi được bảo mật tuyệt đối, tránh sai sót thủ công.
- Khắc phục triệt để bất cập tồn tại: Rà soát toàn bộ quy trình từ khâu in sao đề thi, vận chuyển, bảo quản, coi thi cho đến chấm thi, kịp thời bịt kín các "lỗ hổng" kỹ thuật hay sự lơ là của con người.
- Phát hiện và xử lý nghiêm vi phạm: Kiên quyết xử lý kỷ luật, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các cá nhân, tổ chức có hành vi cố tình gian lận, gian dối hoặc tiếp tay cho sai phạm.
Đề cao trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu chính quyền và cơ sở giáo dục
Không chỉ dừng lại ở yếu tố kỹ thuật hay giải pháp công nghệ, sự thành công và tính công bằng của kỳ thi phụ thuộc rất lớn vào tinh thần trách nhiệm của lực lượng thực thi. Văn bản chỉ đạo của Chính phủ nêu rõ: Người đứng đầu các cấp chính quyền địa phương, cơ quan chức năng, cơ quan phối hợp và các cơ sở giáo dục phải chịu trách nhiệm trực tiếp và toàn diện trong việc bảo đảm công tác thi cử, đánh giá được diễn ra:
- Công bằng: Tạo điều kiện bình đẳng cho tất cả học sinh, không phân biệt vùng miền hay điều kiện kinh tế.
- Trung thực: Phản ánh chính xác kết quả học tập, không chạy theo chỉ số ảo hay thành tích nhân tạo.
- Minh bạch: Công khai, rõ ràng các quy trình, thủ tục, đáp án và cơ chế giải quyết khiếu nại.
- Khách quan và hiệu quả: Thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, tuân thủ nghiêm ngặt quy chế thi do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.
Đồng thời, Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan và chính quyền địa phương tiếp tục đổi mới toàn diện công tác kiểm tra, đánh giá; chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương trường học; siết chặt quy trình phòng chống gian lận trong các kỳ thi quốc gia, đặc biệt là Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027.
Lời kết và định hướng cho học sinh, phụ huynh
Việc tăng cường ứng dụng công nghệ số không chỉ là giải pháp kỹ thuật đơn thuần mà còn là thông điệp mạnh mẽ về tinh thần thượng tôn pháp luật và sự công bằng trong giáo dục. Đối với các thí sinh tham dự Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027, việc chủ động ôn luyện, tích lũy kiến thức thực chất và chấp hành nghiêm quy chế thi là con đường duy nhất để đạt được kết quả bền vững. Mọi hành vi gian lận công nghệ cao sẽ nhanh chóng bị phát hiện và xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.