Hệ thống tài chính - ngân hàng tiếp tục có bước chuyển mình mạnh mẽ khi bước sang tháng 8/2026 với hàng loạt quy định pháp lý mới chính thức đi vào cuộc sống. Nhằm thể chế hóa tinh thần của Luật Các tổ chức tín dụng 2024, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành các Thông tư hướng dẫn quan trọng, mở rộng đáng kể dư địa cấp tín dụng giá trị nhỏ và đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn ngành.
Bài viết sau đây sẽ phân tích chi tiết 04 điểm mới nổi bật nhất trong chính sách tài chính ngân hàng có hiệu lực thi hành từ tháng 8/2026, giúp người dân và doanh nghiệp nắm bắt trọn vẹn để tối ưu hóa nguồn vốn.
1. Nâng trần khoản vay giá trị nhỏ lên mốc tối đa 400 triệu đồng
Theo quy định tại Điều 2 Thông tư 29/2026/TT-NHNN, khái niệm khoản cho vay có mức giá trị nhỏ đã được điều chỉnh căn bản. Cụ thể, khoản cho vay giá trị nhỏ là khoản vay thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 102 Luật Các tổ chức tín dụng 2024 có giá trị không vượt quá:
- 200 triệu đồng: Đối với khách hàng vay vốn tại Quỹ tín dụng nhân dân.
- 400 triệu đồng: Đối với khách hàng vay vốn tại các tổ chức tín dụng khác (như ngân hàng thương mại, công ty tài chính, chi nhánh ngân hàng nước ngoài).
Đối chiếu với quy định cũ tại Thông tư 39/2016/TT-NHNN (được sửa đổi bởi Thông tư 12/2024/TT-NHNN), ngưỡng vay giá trị nhỏ trước đây chỉ được cào bằng ở mức 100 triệu đồng cho tất cả tổ chức. Sự điều chỉnh lần này đã tăng gấp 2 lần hạn mức đối với Quỹ tín dụng nhân dân và tăng gấp 4 lần đối với các tổ chức tín dụng khác.
Việc nâng trần này tạo điều kiện thuận lợi cho người dân vay vốn tiêu dùng hoặc sản xuất nhỏ lẻ thông qua thủ tục đơn giản hóa, giảm nhẹ nghĩa vụ cung cấp phương án sử dụng vốn khả thi. Dù vậy, tổ chức tín dụng vẫn phải thu thập tối thiểu các thông tin chứng minh mục đích sử dụng vốn hợp pháp và năng lực tài chính của khách hàng trước khi ra quyết định giải ngân.
2. Bãi bỏ trần 100 triệu đồng cho các khoản vay online, giao quyền tự chủ cho các ngân hàng
Bước tiến lớn nhất trong hoạt động ngân hàng số là việc bãi bỏ giới hạn dư nợ cho vay bằng phương tiện điện tử. Điều 8 Thông tư 29/2026/TT-NHNN đã chính thức bãi bỏ Điều 32c Thông tư 39/2016/TT-NHNN (vốn được bổ sung tại Thông tư 06/2023/TT-NHNN).
Song song với đó, Điều 5 Thông tư 29/2026/TT-NHNN quy định rõ: Tổ chức tín dụng có trách nhiệm tự xác định và quy định trong văn bản nội bộ về hạn mức dư nợ cho vay online tối đa đối với từng cá nhân vay vốn phục vụ đời sống.
Quy định mới trao quyền chủ động cho các ngân hàng dựa trên năng lực chấm điểm tín dụng số, quản trị rủi ro và xác thực khách hàng điện tử (eKYC). Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước vẫn yêu cầu các khoản vay online phải tuyệt đối tuân thủ các quy tắc an toàn cấp tín dụng chung theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng 2024.
3. Cho thuê tài chính mức nhỏ được điều chỉnh tăng lên 400 triệu đồng
Lĩnh vực cho thuê tài chính cũng ghi nhận sự thay đổi tích cực nhằm giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ dễ dàng tiếp cận nguồn vốn thiết bị. Căn cứ khoản 12 Điều 3 Thông tư 31/2026/TT-NHNN, khoản cho thuê tài chính giá trị nhỏ là khoản cấp tín dụng theo khoản 2 Điều 102 Luật Các tổ chức tín dụng 2024 có giá trị tối đa không quá 400 triệu đồng.
Quy định này hoàn toàn thay thế mức trần 100 triệu đồng cũ theo Thông tư 26/2024/TT-NHNN. Mức tăng gấp 4 lần này giúp các công ty tài chính đơn giản hóa quy trình thẩm định, thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới máy móc, phương tiện vận tải nhỏ phục vụ kinh doanh.
Thông tư 31/2026/TT-NHNN chính thức có hiệu lực từ ngày 15/8/2026. Đối với các hợp đồng ký trước ngày 15/8/2026, các bên tiếp tục thực hiện theo đúng cam kết đến hết thời hạn hợp đồng. Mọi giao dịch sửa đổi, bổ sung ký kết sau thời điểm này buộc phải áp dụng quy định mới.
4. Khẳng định giá trị pháp lý tương đương văn bản giấy đối với báo cáo điện tử ký số
Điều 2 Thông tư 28/2026/TT-NHNN đã bổ sung Điều 7a vào Thông tư 09/2019/TT-NHNN, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho hệ thống báo cáo điện tử ngành ngân hàng. Theo đó:
- Các đơn vị báo cáo thực hiện gửi dữ liệu định kỳ thông qua biểu mẫu điện tử tích hợp hoặc tệp đính kèm điện tử trên Hệ thống thông tin của Ngân hàng Nhà nước.
- Báo cáo điện tử được người đại diện có thẩm quyền ký số sẽ có giá trị pháp lý đầy đủ và hoàn toàn tương đương với báo cáo bằng văn bản giấy.
- Thời điểm gửi báo cáo hợp lệ được tính từ mốc thời gian hệ thống của Ngân hàng Nhà nước xác nhận ghi nhận tệp tin gửi thành công.
Quy định mới này xóa bỏ sự mơ hồ pháp lý trước đây, loại bỏ bắt buộc nộp bản giấy song song, góp phần cắt giảm chi phí hành chính và đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số trong toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.