Từ ngày 01/07/2026, Nghị định 267/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết việc áp dụng hình thức kỷ luật và bồi thường thiệt hại đối với hành vi gây lãng phí và hành vi vi phạm pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí chính thức có hiệu lực thi hành. Đây được xem là một bước đi mạnh mẽ nhằm siết chặt kỷ cương, nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong việc quản lý và sử dụng ngân sách, tài sản công.
Đáng chú ý, Nghị định mới đã định lượng rất rõ ràng các mức thiệt hại tài chính làm căn cứ để áp dụng các hình thức kỷ luật từ khiển trách, cảnh cáo cho đến cách chức, buộc thôi việc. Chỉ cần gây thất thoát, lãng phí từ 02 triệu đồng, người vi phạm đã phải đối mặt với án kỷ luật hành chính.
1. Gây thiệt hại từ 2 triệu đồng: Đối mặt với hình thức Khiển trách
Theo quy định tại khoản 1 Điều 7 Nghị định 267/2026/NĐ-CP, hình thức kỷ luật Khiển trách sẽ được áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức trong các trường hợp sau:
- Có hành vi vi phạm lần đầu, gây thiệt hại về tài sản, ngân sách nhà nước có giá trị từ 02 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng.
- Có hành vi vi phạm lần đầu, gây thiệt hại từ 50 triệu đồng đến 75 triệu đồng nhưng thuộc diện được áp dụng các tình tiết giảm nhẹ mức kỷ luật theo quy định.
- Không ban hành, chậm ban hành hoặc ban hành, sửa đổi, bổ sung không đúng quy định các văn bản quy phạm pháp luật về định mức, tiêu chuẩn, chế độ trong lĩnh vực tiết kiệm, chống lãng phí gây lãng phí.
Quy định này cho thấy sự kiên quyết của Chính phủ khi không bỏ qua cả những sai phạm có giá trị nhỏ. Việc định lượng rõ ràng con số "02 triệu đồng" giúp các cơ quan, đơn vị dễ dàng đối chiếu và xử lý nghiêm minh, tránh tình trạng nể nang, né tránh.
2. Tái phạm hoặc gây thiệt hại đến 75 triệu đồng: Bị Cảnh cáo
Đối với mức kỷ luật Cảnh cáo, khoản 2 Điều 7 Nghị định 267/2026/NĐ-CP quy định áp dụng đối với công chức, viên chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý trong các trường hợp:
- Đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức Khiển trách về hành vi gây lãng phí mà còn tái phạm.
- Có hành vi vi phạm lần đầu nhưng tính chất, mức độ nghiêm trọng hơn, gây thiệt hại tài sản từ 50 triệu đồng đến 75 triệu đồng.
Hình thức Cảnh cáo không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín cá nhân mà còn là rào cản lớn trong việc xét thi đua, khen thưởng, quy hoạch hoặc bổ nhiệm của cán bộ, công chức trong thời gian tiếp theo.
3. Gây thiệt hại trên 75 triệu đồng: Cách chức hoặc Buộc thôi việc
Biện pháp xử lý mạnh tay nhất được quy định đối với các hành vi gây lãng phí nghiêm trọng, thất thoát tài sản công quy mô lớn:
Hình thức Cách chức
Áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý khi:
- Có hành vi gây lãng phí lần đầu gây thiệt hại trên 75 triệu đồng nhưng chưa đến mức bị buộc thôi việc, bãi nhiệm.
- Người vi phạm có thái độ tiếp thu, thành khẩn sửa chữa, chủ động khắc phục hậu quả và có các tình tiết giảm nhẹ được cơ quan có thẩm quyền ghi nhận.
Hình thức Buộc thôi việc
Đây là hình thức kỷ luật nghiêm khắc nhất trong chế định kỷ luật hành chính, áp dụng đối với công chức, viên chức khi:
- Gây thiệt hại trên 75 triệu đồng nhưng không có thái độ tiếp thu, không tự giác sửa chữa, không chủ động khắc phục hậu quả do mình gây ra.
- Đồng thời thuộc các trường hợp có tình tiết tăng nặng theo quy định của pháp luật.
4. Trách nhiệm của người đứng đầu và nghĩa vụ bồi thường thiệt hại
Một điểm mới đáng chú ý khác của Nghị định 267/2026/NĐ-CP là việc xác định rõ ràng trách nhiệm liên đới của người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức để xảy ra hành vi gây lãng phí trong phạm vi quản lý, phụ trách.
"Người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu để xảy ra hành vi gây lãng phí trong phạm vi quản lý phải chịu trách nhiệm liên đới và bị xem xét xử lý kỷ luật tùy theo mức độ hậu quả. Đối với cá nhân trực tiếp thực hiện hành vi gây lãng phí, ngoài việc bị xử lý kỷ luật hành chính còn bắt buộc phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật dân sự và các quy định liên quan."
Việc xử lý kỷ luật đối với các trường hợp không được quy định cụ thể tại Nghị định này sẽ tiếp tục được thực hiện theo các quy định của Luật Cán bộ, công chức năm 2025, Luật Viên chức 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức hiện hành.
Quy định mới tại Nghị định 267/2026/NĐ-CP song hành cùng tinh thần của Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí 2025 kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển biến mạnh mẽ, nâng cao ý thức trách nhiệm của từng cán bộ, công chức, viên chức trong việc giữ gìn và sử dụng hiệu quả nguồn lực của đất nước.