Từ ngày 01/07/2026, một chính sách nhân văn và mang tính đột phá chính thức đi vào cuộc sống, mang lại niềm vui lớn cho hàng triệu gia đình Việt Nam. Theo quy định mới, lao động nữ khi sinh con thứ hai sẽ được kéo dài thời gian nghỉ thai sản lên đến 07 tháng, đồng thời được hưởng trọn vẹn trợ cấp thai sản tương ứng. Để kịp thời triển khai quy định này, Bảo hiểm xã hội TP. Hồ Chí Minh đã ban hành Công văn 4860/BHXH-CĐBHXH hướng dẫn chi tiết về mức hưởng và thủ tục hồ sơ giải quyết chế độ thai sản đối với trường hợp sinh con thứ hai.
Dưới đây là thông tin chi tiết và toàn diện nhất giúp người lao động và doanh nghiệp nắm rõ quyền lợi cũng như cách thức thực hiện thủ tục kê khai theo đúng quy định pháp luật hiện hành.
Chính sách nghỉ thai sản 7 tháng khi sinh con thứ hai mang lại sự hỗ trợ thiết thực cho các gia đình (Ảnh minh họa)
Cơ sở pháp lý của chính sách nghỉ thai sản 7 tháng khi sinh con thứ hai
Sự thay đổi mang tính bước ngoặt này xuất phát từ việc Luật Dân số 2025 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026. Cụ thể, tại điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Dân số 2025 đã quy định rõ chính sách khuyến khích, hỗ trợ đối với các cặp vợ chồng sinh đủ hai con tại các vùng có mức sinh thấp hoặc theo định hướng quy mô dân số quốc gia, trong đó có việc kéo dài thời gian nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con thứ hai là 07 tháng.
Để cụ thể hóa quy định trên, Chính phủ đã ban hành Nghị định 168/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Dân số. Tại khoản 1 Điều 2 Nghị định 168/2026/NĐ-CP, lao động nữ sinh con thứ hai đáp ứng các điều kiện theo quy định sẽ được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản trước và sau khi sinh con là 07 tháng.
Trên cơ sở đó, Công văn 4860/BHXH-CĐBHXH của Bảo hiểm xã hội TP. Hồ Chí Minh đã hướng dẫn cơ quan BHXH các quận, huyện và các đơn vị sử dụng lao động thống nhất thực hiện giải quyết quyền lợi cho người lao động.
Mức hưởng tiền thai sản khi sinh con thứ hai được tính thế nào?
Một trong những vướng mắc lớn nhất của người lao động là: "Khi thời gian nghỉ thai sản tăng lên 7 tháng thì tiền trợ cấp thai sản có được nhận đủ 7 tháng hay không?". Câu trả lời đã được làm rõ tại tiểu mục 3 mục I Công văn 4860/BHXH-CĐBHXH.
Theo đó, do trợ cấp thai sản được tính toán dựa trên số tháng thực tế nghỉ việc hưởng chế độ theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, nên khi lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 07 tháng thì mức hưởng trợ cấp thai sản cũng sẽ tương ứng với 07 tháng nghỉ việc. Công thức tính toán cụ thể như sau:
Trợ cấp thai sản = Số tháng nghỉ thai sản (07 tháng) x Trợ cấp thai sản một tháng
Trong đó, các yếu tố cấu thành mức hưởng được xác định cụ thể theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024:
- Trợ cấp thai sản một tháng: Bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của 06 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc hưởng chế độ thai sản (theo quy định tại khoản 1 Điều 59 Luật Bảo hiểm xã hội 2024).
- Trợ cấp một lần khi sinh con: Ngoài khoản tiền trợ cấp hằng tháng nêu trên, lao động nữ sinh con thứ hai còn được nhận khoản trợ cấp một lần cực kỳ hấp dẫn. Theo khoản 4 Điều 58 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức trợ cấp một lần cho mỗi con bằng 02 lần mức tham chiếu tại tháng lao động nữ sinh con.
Ví dụ thực tế: Chị Minh đang tham gia BHXH bắt buộc với mức bình quân tiền lương đóng BHXH 6 tháng liền kề trước khi nghỉ sinh là 10.000.000 đồng/tháng. Tháng 7/2026, chị Minh sinh con thứ hai. Quyền lợi chị Minh nhận được bao gồm:
- Trợ cấp thai sản hằng tháng: 10.000.000 đồng x 7 tháng = 70.000.000 đồng.
- Trợ cấp một lần khi sinh con: 2 x Mức tham chiếu (Giả sử mức tham chiếu hiện hành là 2.340.000 đồng, khoản này sẽ là 4.680.000 đồng).
- Tổng số tiền thai sản chị Minh nhận được lên tới gần 75 triệu đồng, giúp chị hoàn toàn an tâm chăm sóc con nhỏ trong suốt 7 tháng nghỉ ngơi.
Khoản trợ cấp thai sản 7 tháng giúp các bà mẹ có thêm điều kiện kinh tế để chăm sóc con tốt nhất (Ảnh minh họa)
Hướng dẫn thủ tục, hồ sơ hưởng chế độ thai sản con thứ hai mới nhất
Để đảm bảo quyền lợi được giải quyết nhanh chóng và chính xác, người lao động và doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý hướng dẫn về thủ tục hồ sơ tại tiểu mục 4 mục I Công văn 4860/BHXH-CĐBHXH. Quy trình nộp hồ sơ được chia làm hai trường hợp cụ thể:
Trường hợp 1: Người lao động đang tham gia BHXH bắt buộc tại doanh nghiệp
Đối với trường hợp này, người lao động nộp hồ sơ cho doanh nghiệp để đơn vị lập danh sách nộp cho cơ quan BHXH nơi đang tham gia quản lý. Hồ sơ bao gồm:
- Các chứng từ, giấy tờ chứng minh việc sinh con theo quy định tại Điều 61 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (như Giấy khai sinh, Giấy chứng sinh của con...).
- Doanh nghiệp lập Danh sách đề nghị giải quyết chế độ mẫu 01B-HSB. Tại cột ghi chú của danh sách, đơn vị phải ghi rõ cụm từ “Sinh con thứ hai” tương ứng với thông tin của lao động nữ được đề nghị giải quyết chế độ.
Trường hợp 2: Người lao động đang bảo lưu thời gian đóng BHXH (đã thôi việc trước khi sinh)
Đối với những lao động nữ đã nghỉ việc trước khi sinh con nhưng vẫn đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản (đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh), hồ sơ sẽ do người lao động trực tiếp nộp tại cơ quan BHXH quận/huyện nơi cư trú. Hồ sơ bao gồm:
- Các chứng từ theo quy định tại Điều 61 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
- Văn bản đề nghị giải quyết chế độ theo Mẫu số 14-HSB. Tại Mục II (Nội dung đề nghị giải quyết), người lao động phải ghi rõ nội dung: “Đề nghị hưởng chế độ thai sản khi sinh con thứ hai theo quy định tại Khoản 1 Điều 2 Nghị định 168/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ”.
Lưu ý đặc biệt quan trọng: Người kê khai hồ sơ (doanh nghiệp hoặc cá nhân người lao động) phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các nội dung kê khai trong hồ sơ đề nghị hưởng chế độ. Mọi hành vi gian lận, giả mạo hồ sơ để trục lợi quỹ bảo hiểm xã hội đều sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Lời khuyên thiết thực cho lao động nữ chuẩn bị sinh con thứ hai
Chính sách nghỉ thai sản 7 tháng là một bước tiến lớn trong việc bảo vệ quyền lợi của lao động nữ và trẻ em. Để quá trình thụ hưởng chính sách diễn ra thuận lợi, các bà mẹ cần lưu ý:
- Kiểm tra kỹ điều kiện đóng BHXH: Hãy chắc chắn rằng bạn đã đóng đủ thời gian tối thiểu theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 để không bị mất quyền lợi đáng tiếc.
- Chuẩn bị hồ sơ từ sớm: Các giấy tờ như Giấy chứng sinh, Giấy khai sinh cần được sao y chứng thực ngay sau khi sinh để kịp thời hoàn thiện hồ sơ nộp cho doanh nghiệp hoặc cơ quan BHXH.
- Trao đổi trước với bộ phận nhân sự: Do đây là chính sách mới áp dụng từ ngày 01/07/2026, bạn nên chủ động trao đổi với bộ phận HR của công ty để họ nắm bắt thông tin hướng dẫn tại Công văn 4860/BHXH-CĐBHXH, tránh những sai sót không đáng có khi lập mẫu 01B-HSB.
Hy vọng những hướng dẫn chi tiết trên đây sẽ giúp các lao động nữ chuẩn bị sinh con thứ hai nắm vững quyền lợi của mình để an tâm chào đón thành viên mới trong gia đình!