Tháng 7/2026 đánh dấu thời điểm hàng loạt chính sách, quy định pháp luật mới chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp đến hoạt động quản trị, tài chính, nhân sự, thuế, kế toán và đầu tư của doanh nghiệp. Nhiều văn bản quan trọng được triển khai đồng thời, đòi hỏi doanh nghiệp phải kịp thời cập nhật để bảo đảm tuân thủ pháp luật, hạn chế rủi ro và tận dụng các chính sách hỗ trợ mới.
Nhằm giúp các doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện và chủ động xây dựng kế hoạch thích ứng, hệ thống pháp luật đã tổ chức buổi Webinar đặc biệt với chủ đề "Review Chính sách mới tháng 7/2026 dành cho Doanh nghiệp". Buổi thảo luận đã thu hút sự quan tâm lớn từ các nhà quản trị, chuyên gia pháp chế và kế toán trưởng trên cả nước.
Diễn giả đồng hành cùng chương trình:
- Bà Vũ Thị Ngọc Lan - Trưởng phòng Nội dung Hệ thống Pháp luật.
- Bà Nguyễn Thị Hậu - Trưởng nhóm Phân tích văn bản Hệ thống Pháp luật.
1. Đầu tư và Thương mại: Siết chặt quản lý đa cấp và thương mại điện tử
Thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) công nghệ cao
Theo tinh thần của Nghị quyết 10-NQ/TW, Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ lõi như điện tử, chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), blockchain và công nghệ sinh học. Để tạo điều kiện tối đa cho các nhà đầu tư, Chính phủ đang rà soát cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính, đặc biệt là việc cấp giấy phép lao động cho chuyên gia công nghệ cao nước ngoài làm việc tại Việt Nam.
Thương mại điện tử và hoạt động Livestream bán hàng
Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất là sự ra đời của Luật Thương mại điện tử 2025 (số 122/2025/QH15), chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Văn bản này quy định chặt chẽ trách nhiệm của người bán trên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội. Theo đó, cá nhân, tổ chức bán hàng phải cung cấp đầy đủ thông tin doanh nghiệp, chứng minh chất lượng hàng hóa và bắt buộc sử dụng tài khoản thanh toán chính chủ.
Đặc biệt, đối với hoạt động livestream bán hàng - một hình thức kinh doanh bùng nổ mạnh mẽ trong thời gian qua, người livestream phải cung cấp giấy tờ chứng minh chất lượng sản phẩm và nội dung truyền tải phải khớp với quảng cáo đã được xác nhận. Điều này nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và lành mạnh hóa môi trường kinh doanh số.
Thay đổi điều kiện kinh doanh đa cấp
Kể từ ngày 01/7/2026, Nghị định 137/2026/NĐ-CP chính thức thay thế các quy định cũ về quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp. Điểm mới nổi bật là việc bãi bỏ quy định vốn điều lệ tối thiểu 10 tỷ đồng, tuy nhiên lại tăng mức ký quỹ tại ngân hàng thương mại lên ít nhất 20 tỷ đồng (hoặc 5% vốn điều lệ). Quy định này nhằm sàng lọc các doanh nghiệp có năng lực tài chính thực sự, đồng thời cho phép doanh nghiệp sử dụng hợp đồng điện tử để đơn giản hóa quy trình ký kết.
2. Công nghệ thông tin và Trí tuệ nhân tạo (AI): Thiết lập rào cản an toàn
An ninh mạng và trách nhiệm xử lý thông tin
Có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, Luật An ninh mạng 2025 (số 116/2025/QH15) mang đến những công cụ pháp lý mạnh mẽ hơn để bảo vệ doanh nghiệp trước các hành vi lan truyền tin giả, bôi nhọ thương hiệu hoặc kêu gọi tẩy chay sản phẩm vô căn cứ. Tuy nhiên, luật cũng đặt ra trách nhiệm nặng nề cho các nhà cung cấp dịch vụ mạng: phải cung cấp thông tin người dùng vi phạm cho cơ quan chức năng trong vòng 24 giờ (hoặc chỉ 3 giờ trong trường hợp khẩn cấp liên quan đến an ninh quốc gia). Hệ thống thông tin của doanh nghiệp cũng sẽ được phân làm 5 cấp độ bảo vệ để áp dụng các tiêu chuẩn an toàn tương ứng.
Ưu đãi lớn cho doanh nghiệp Công nghệ cao
Nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo, Luật Công nghệ cao 2025 (số 133/2025/QH15) quy định các mức ưu đãi thuế cực kỳ hấp dẫn. Doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn công nghệ cao, có tỷ lệ chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D) cũng như tỷ lệ nội địa hóa đạt yêu cầu sẽ được hưởng thuế suất thuế TNDN ưu đãi 10% trong vòng 25 năm, hoặc 17% trong 10 năm tùy thuộc vào quy mô và tính chất dự án.
Kiểm soát nghiêm ngặt AI rủi ro cao
Quyết định 33/2026/QĐ-TTg (hiệu lực từ 15/8/2026) lần đầu tiên ban hành danh mục các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) rủi ro cao cần kiểm soát chặt chẽ. Các ứng dụng AI trong giáo dục (như tự động chấm điểm, đánh giá hành vi học sinh) và trong tài chính - ngân hàng (như tự động phê duyệt giao dịch, cấp tín dụng giá trị lớn) phải trải qua quy trình đánh giá an toàn nghiêm ngặt trước khi đưa vào vận hành thực tế.
3. Xây dựng và Bất động sản: Rút ngắn thủ tục, bắt buộc áp dụng BIM
Cải cách thủ tục cấp Giấy phép xây dựng
Sự kết hợp giữa Luật Xây dựng 2025 (số 135/2025/QH15) và Nghị định 217/2026/NĐ-CP mang lại luồng gió mới cho ngành xây dựng. Thời gian cấp phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ được rút ngắn tối đa xuống còn 7 ngày làm việc. Tuy nhiên, điều kiện miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ tại nông thôn bị siết chặt hơn, chỉ áp dụng cho công trình dưới 7 tầng nhằm bảo đảm an toàn quy hoạch.
Bắt buộc áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM)
Cũng theo Nghị định 217/2026/NĐ-CP, kể từ ngày 01/7/2026, việc áp dụng mô hình BIM là bắt buộc đối với tất cả các công trình xây dựng mới từ cấp II trở lên sử dụng vốn đầu tư công hoặc vốn nhà nước ngoài đầu tư công. Đáng chú ý, hồ sơ thiết kế định dạng BIM có giá trị pháp lý tương đương với hồ sơ thiết kế giấy truyền thống trong quá trình thẩm định và phê duyệt.
4. Thuế và Quản lý thuế: Chuyển đổi số toàn diện và tăng mức giảm trừ gia cảnh
Quản lý thuế theo rủi ro và định danh cá nhân
Chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, Luật Quản lý thuế 2025 (số 108/2025/QH15) thiết lập cơ chế quản lý thuế dựa trên phân nhóm rủi ro của người nộp thuế. Doanh nghiệp tuân thủ tốt sẽ được đưa vào nhóm ưu tiên, giảm thiểu tần suất thanh tra, kiểm tra. Ngược lại, nhóm rủi ro cao sẽ bị giám sát chặt chẽ. Đồng thời, mã số thuế cá nhân chính thức được tích hợp và đồng bộ hoàn toàn với số định danh cá nhân trên căn cước công dân. Thời hạn để người nộp thuế tự phát hiện và khai bổ sung hồ sơ thuế cũng bị rút ngắn từ 10 năm xuống còn 5 năm.
Cải cách Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN)
Một tin vui lớn đối với người lao động và doanh nghiệp là việc áp dụng Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (số 109/2025/QH15) từ ngày 01/7/2026 với những thay đổi mang tính lịch sử:
- Tăng mức giảm trừ gia cảnh: Mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế tăng từ 11 triệu đồng lên 15,5 triệu đồng/tháng; mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc tăng từ 4,4 triệu đồng lên 6,2 triệu đồng/tháng.
- Rút gọn biểu thuế lũy tiến: Biểu thuế thu nhập đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công được rút gọn từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, giúp giảm bớt gánh nặng thuế cho nhóm thu nhập trung bình.
- Mở rộng diện chịu thuế: Bổ sung các khoản thu nhập phát sinh từ hoạt động thương mại điện tử, giao dịch tài sản số, chuyển nhượng tên miền internet ".vn", tín chỉ carbon, vàng miếng và biển số xe trúng đấu giá vào diện chịu thuế TNCN.
Gia hạn nộp thuế hỗ trợ doanh nghiệp năm 2026
Để hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển, Chính phủ đã ban hành Nghị định 245/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 27/6/2026). Theo đó, doanh nghiệp thuộc các đối tượng ưu tiên sẽ được gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) tối đa 5 tháng, thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) tạm nộp quý và tiền thuê đất phải nộp trong năm 2026.
5. Môi trường, An toàn và Thực phẩm (HSE)
Khung pháp lý cho Tín chỉ carbon rừng
Nhằm hiện thực hóa cam kết Net Zero, Nghị định 180/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/7/2026) quy định chi tiết về quyền sở hữu, chuyển nhượng và thương mại hóa tín chỉ carbon rừng tại Việt Nam. Nguồn thu từ việc bán tín chỉ carbon phải được ưu tiên tái đầu tư cho công tác quản lý, bảo vệ, phát triển rừng và hỗ trợ sinh kế cho người dân địa phương giữ rừng.
Siết chặt kiểm tra An toàn thực phẩm nhập khẩu
Kể từ ngày 17/7/2026, Thông tư 28/2026/TT-BCT chính thức áp dụng danh mục các mặt hàng nhập khẩu bắt buộc phải kiểm tra an toàn thực phẩm thuộc trách nhiệm của Bộ Công Thương. Danh mục này bao gồm các sản phẩm sữa chế biến, đồ uống, dầu thực vật, bột, tinh bột, bánh, mứt, kẹo. Doanh nghiệp nhập khẩu cần lưu ý chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng nhận hợp quy để tránh ách tắc tại cửa khẩu.
6. Tài chính - Ngân hàng: Nới lỏng tín dụng nhỏ, thúc đẩy cho vay điện tử
Nhằm khơi thông dòng vốn cho nền kinh tế, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 29/2026/TT-NHNN (hiệu lực từ 15/8/2026) sửa đổi quy chế cho vay của các tổ chức tín dụng. Điểm đáng chú ý là nâng ngưỡng khoản vay nhỏ không bắt buộc phải có phương án khả thi lên mức 400 triệu đồng (đối với ngân hàng thương mại) và 200 triệu đồng (đối với Quỹ tín dụng nhân dân). Đồng thời, quy trình cho vay điện tử được đơn giản hóa tối đa: tổ chức tín dụng được phép sử dụng lại thông tin định danh khách hàng cũ đã được xác thực trước đó mà không cần thực hiện lại quy trình KYC từ đầu, giúp rút ngắn thời gian phê duyệt giải ngân xuống chỉ còn vài phút.
Lời khuyên thiết thực cho Doanh nghiệp trước thềm chính sách mới
Hàng loạt thay đổi pháp lý diễn ra đồng thời trong tháng 7/2026 đòi hỏi các doanh nghiệp phải có sự chuẩn bị chủ động và kỹ lưỡng. Các chuyên gia tại buổi Webinar đưa ra 3 lời khuyên cốt lõi:
- Rà soát hệ thống kế toán và nhân sự: Doanh nghiệp cần cập nhật ngay mức giảm trừ gia cảnh mới (15,5 triệu đồng cho bản thân và 6,2 triệu đồng cho người phụ thuộc) vào phần mềm tính lương từ kỳ lương tháng 7/2026 để bảo đảm quyền lợi cho người lao động và tính toán chính xác số thuế TNCN tạm khấu trừ.
- Chuẩn bị hồ sơ gia hạn thuế: Đối với các doanh nghiệp thuộc đối tượng được gia hạn theo Nghị định 245/2026/NĐ-CP, cần chủ động nộp Giấy đề nghị gia hạn nộp thuế và tiền thuê đất cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước thời hạn quy định để tối ưu hóa dòng tiền lưu động.
- Nâng cấp tiêu chuẩn tuân thủ công nghệ và môi trường: Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại điện tử, xây dựng (áp dụng BIM) hoặc có liên quan đến phát thải carbon cần nhanh chóng chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật và nhân lực để đáp ứng các tiêu chuẩn bắt buộc mới, tránh các rủi ro pháp lý và xử phạt hành chính không đáng có.