Kể từ ngày 01/7/2026, người dân khi thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ sẽ được hưởng lợi lớn từ chính sách cải cách hành chính mới. Theo đó, thời gian giải quyết hồ sơ đã được rút ngắn một cách triệt để, giúp tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí cho người dân.
Đây là nội dung nổi bật được quy định tại Nghị định 217/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Xây dựng 2025 về quản lý hoạt động xây dựng, vừa chính thức có hiệu lực thi hành.
Bước đột phá cải cách hành chính: Cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ chỉ còn 7 ngày
Trước đây, thời gian chờ đợi để được cấp giấy phép xây dựng luôn là một trong những nỗi lo lắng lớn của người dân khi chuẩn bị xây cất tổ ấm. Tuy nhiên, với quy định mới tại điểm b khoản 1 Điều 54 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, gánh nặng thủ tục này đã được giảm bớt đáng kể.
Cụ thể, kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền nhận đủ hồ sơ hợp lệ, thời gian cấp giấy phép xây dựng đối với công trình nhà ở riêng lẻ được ấn định như sau:
"Đối với công trình nhà ở riêng lẻ: thời gian cấp giấy phép xây dựng mới, điều chỉnh, sửa chữa, cải tạo, di dời, cấp giấy phép xây dựng có thời hạn là 07 ngày làm việc."
Như vậy, tất cả các thủ tục liên quan đến giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ – từ việc xin cấp mới, điều chỉnh thiết kế, sửa chữa cải tạo lớn, di dời công trình cho đến xin cấp phép có thời hạn – đều phải được cơ quan nhà nước xử lý và trả kết quả trong vòng 07 ngày làm việc. Đây được coi là một bước tiến cực kỳ mạnh mẽ trong nỗ lực đơn giản hóa thủ tục hành chính của Chính phủ, tạo điều kiện tối đa cho người dân ổn định cuộc sống.
Người dân nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng tại bộ phận một cửa (ảnh minh họa)
Chi tiết thời gian cấp giấy phép xây dựng cho các công trình khác từ ngày 01/7/2026
Bên cạnh ưu ái đặc biệt dành cho nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân, Nghị định 217/2026/NĐ-CP cũng quy định rất rõ ràng, minh bạch về thời hạn giải quyết đối với các loại công trình xây dựng khác nhằm đảm bảo tính đồng bộ:
- Đối với các công trình còn lại (không phải nhà ở riêng lẻ):
- Thời gian cấp giấy phép xây dựng mới, di dời công trình, hoặc cấp giấy phép xây dựng có thời hạn là 10 ngày làm việc.
- Thời gian cấp giấy phép khi người dân, doanh nghiệp có nhu cầu điều chỉnh, sửa chữa, cải tạo công trình là 09 ngày làm việc.
- Đối với thủ tục gia hạn hoặc cấp lại giấy phép xây dựng: Thời gian giải quyết tối đa cho mọi loại công trình chỉ là 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Việc phân loại chi tiết và khống chế thời gian nghiêm ngặt này buộc các cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng phải nâng cao hiệu suất làm việc, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin vào quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ.
Thay đổi lớn về thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng: Phân cấp mạnh mẽ cho cấp xã
Một điểm mới cực kỳ quan trọng khác mà người dân cần lưu ý là sự thay đổi về thẩm quyền cấp phép. Nhằm đưa dịch vụ công đến gần dân hơn, Điều 53 Nghị định 217/2026/NĐ-CP đã thực hiện phân cấp, phân quyền một cách triệt để:
- Ủy ban nhân dân cấp xã (UBND xã, phường, thị trấn): Chính thức có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng cho các công trình cấp III, cấp IV và đặc biệt là công trình nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn do mình quản lý. Quy định này giúp người dân không còn phải lặn lội lên UBND cấp huyện như trước đây, mà có thể nộp và nhận kết quả ngay tại xã, phường nơi mình cư trú. (Trừ các trường hợp công trình nằm trong phạm vi quản lý của Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế).
- Sở Xây dựng: Chịu trách nhiệm cấp giấy phép xây dựng cho các công trình quy mô lớn hơn trên địa bàn tỉnh, không thuộc thẩm quyền của UBND cấp xã hoặc các Ban quản lý chuyên biệt.
- Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế: Cấp giấy phép xây dựng cho các công trình được đầu tư xây dựng trong phạm vi ranh giới đất được giao quản lý.
Người dân cần lưu ý gì để hồ sơ được duyệt nhanh trong 7 ngày?
Mặc dù thời hạn luật định đã được rút ngắn tối đa xuống còn 07 ngày làm việc, tuy nhiên mốc thời gian này chỉ bắt đầu tính từ ngày cơ quan có thẩm quyền nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Do đó, để tránh việc hồ sơ bị trả lại hoặc yêu cầu bổ sung nhiều lần làm kéo dài thời gian thực tế, người dân cần lưu ý:
- Chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ pháp lý về đất đai: Bản sao công chứng Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ/Sổ hồng) hợp pháp theo quy định của Luật Đất đai 2024.
- Bản vẽ thiết kế kỹ thuật chuẩn xác: Bản vẽ phải thể hiện rõ vị trí mặt bằng, mặt đứng, mặt cắt của công trình, giải pháp móng và hệ thống kỹ thuật điện, nước, phòng cháy chữa cháy (nếu có) phù hợp với quy hoạch xây dựng đã được phê duyệt.
- Chủ động thực hiện nộp hồ sơ trực tuyến: Hiện nay, hầu hết các địa phương đều khuyến khích người dân nộp hồ sơ qua Cổng dịch vụ công trực tuyến để dễ dàng theo dõi tiến độ và nhận thông báo kịp thời nếu có sai sót cần chỉnh sửa.
Quy định mới tại Nghị định 217/2026/NĐ-CP thực sự là một tin vui lớn cho hàng triệu hộ gia đình đang có kế hoạch xây dựng nhà ở. Việc nắm rõ thẩm quyền giải quyết tại cấp xã và thời hạn 07 ngày làm việc sẽ giúp người dân chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, giám sát quá trình thực thi công vụ của cán bộ địa phương, hướng tới một nền hành chính minh bạch, hiện đại.