Kể từ ngày 01/07/2026, Luật Công nghệ cao 2025 chính thức đi vào cuộc sống. Đây không chỉ là cột mốc quan trọng đối với lĩnh vực khoa học công nghệ mà còn tạo ra một làn sóng cải cách mạnh mẽ trong hoạt động đấu thầu tại Việt Nam. Cụ thể, tại khoản 3 Điều 25 Luật Công nghệ cao 2025 đã sửa đổi, bổ sung 04 quy định cốt lõi của Luật Đấu thầu 2023, mở ra cánh cửa cơ hội chưa từng có cho các doanh nghiệp công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo.
1. Mở rộng tối đa đối tượng nhà thầu được hưởng ưu đãi
Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc sửa đổi, bổ sung điểm g khoản 1 Điều 10 Luật Đấu thầu 2023. Quy định mới đã mở rộng đáng kể danh sách các đối tượng nhà thầu được hưởng ưu đãi trong quá trình lựa chọn nhà thầu.
Theo đó, các chủ thể sau đây sẽ chính thức được đưa vào diện ưu tiên:
- Cá nhân, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo được cơ quan có thẩm quyền công nhận;
- Trung tâm đổi mới sáng tạo; doanh nghiệp khoa học và công nghệ;
- Tổ chức khoa học và công nghệ; trung tâm nghiên cứu và phát triển;
- Doanh nghiệp công nghệ chiến lược, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao;
- Cơ sở ươm tạo công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao theo quy định của pháp luật.
Sự thay đổi này thể hiện quyết tâm của Nhà nước trong việc nâng đỡ các cánh chim đầu đàn về công nghệ, giúp các doanh nghiệp nội địa có thêm bệ phóng vững chắc để cạnh tranh sòng phẳng trong các gói thầu lớn.
Các doanh nghiệp công nghệ cao được hưởng nhiều ưu đãi vượt trội khi tham gia đấu thầu (ảnh minh họa)
2. Bổ sung nhóm sản phẩm, dịch vụ công nghệ cao được ưu đãi
Không chỉ ưu đãi về mặt chủ thể, chính sách mới còn đi sâu vào việc khuyến khích các sản phẩm trí tuệ Việt. Việc sửa đổi, bổ sung điểm i khoản 1 Điều 10 Luật Đấu thầu 2023 đã bổ sung hàng loạt sản phẩm, dịch vụ vào danh mục được hưởng ưu đãi lựa chọn nhà thầu.
Cụ thể, các sản phẩm bao gồm:
Sản phẩm công nghệ chiến lược thuộc Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ cao thuộc Danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển được sản xuất bởi doanh nghiệp công nghệ chiến lược, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao theo pháp luật về công nghệ cao; sản phẩm, hàng hóa từ kết quả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đặc biệt, sản phẩm, hàng hóa từ kết quả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong nước theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; sản phẩm, dịch vụ công nghệ số đáp ứng quy định của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ.
Quy định này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy mạnh mẽ phong trào "Make in Vietnam", khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư sâu hơn vào nghiên cứu và phát triển (R&D) để tạo ra các sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao, thay thế hàng nhập khẩu.
3. Ưu đãi đặc biệt cho nhà đầu tư công nghệ và chuyển giao công nghệ
Tại điểm c khoản 4 Điều 10 Luật Đấu thầu 2023, nhóm nhà đầu tư được hưởng ưu đãi trong lựa chọn nhà đầu tư đã được mở rộng một cách toàn diện.
Bên cạnh các doanh nghiệp khoa học công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong nước, quy định mới còn mở rộng ưu đãi cho nhà đầu tư nước ngoài có cam kết chuyển giao công nghệ cho nhà đầu tư, đối tác trong nước. Đây là bước đi chiến lược nhằm thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, đồng thời đảm bảo Việt Nam có thể tiếp thu và làm chủ các công nghệ lõi từ các tập đoàn đa quốc gia.
4. Cởi trói thủ tục: Không phải chứng minh khả năng thu xếp vốn chủ sở hữu
Đây được coi là bước đột phá lớn nhất về mặt thủ tục hành chính, giúp tháo gỡ nút thắt tài chính cho các doanh nghiệp công nghệ non trẻ. Sửa đổi, bổ sung tại điểm a1 khoản 2 Điều 62 Luật Đấu thầu 2023 quy định rõ:
Các nhà đầu tư là doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, cơ sở ươm tạo công nghệ cao, doanh nghiệp công nghệ chiến lược, doanh nghiệp công nghệ cao... không phải chứng minh khả năng thu xếp vốn chủ sở hữu khi tham gia đấu thầu.
Thông thường, việc chứng minh năng lực tài chính và thu xếp vốn luôn là rào cản cực kỳ lớn đối với các startup hoặc doanh nghiệp công nghệ vốn có tài sản vô hình (trí tuệ, giải pháp) lớn hơn tài sản hữu hình. Việc "cởi trói" quy định này sẽ giúp các doanh nghiệp tinh gọn tối đa hồ sơ, rút ngắn thời gian chuẩn bị và tăng cơ hội trúng thầu các dự án lớn.
Lời kết
Những sửa đổi, bổ sung của Luật Công nghệ cao 2025 đối với Luật Đấu thầu 2023 kể từ ngày 01/07/2026 thực sự là một bệ phóng pháp lý hoàn hảo. Không chỉ đơn thuần là ưu đãi, đây là thông điệp mạnh mẽ của Chính phủ trong việc kiến tạo môi trường kinh doanh thuận lợi nhất, thúc đẩy nền kinh tế số và đưa công nghệ trở thành động lực tăng trưởng chính của đất nước.