Trong kỷ nguyên số, việc chia sẻ thông tin, tin tức hàng ngày lên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo đã trở thành một thói quen không thể thiếu của hàng triệu người dân Việt Nam. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc lan tỏa thông tin tích cực và hành vi xâm phạm bản quyền báo chí, vi phạm pháp luật lại vô cùng mong manh. Đặc biệt, từ ngày 01/7/2026, khi Nghị định 174/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành, các chế tài xử phạt đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để chia sẻ tác phẩm báo chí trái phép sẽ được siết chặt với mức phạt lên tới 30 triệu đồng.
Nhiều người dùng mạng xã hội đang bày tỏ sự lo lắng: "Liệu từ nay mỗi lần bấm nút Share một bài báo hay gửi link tin tức cho bạn bè qua Zalo có bị coi là vi phạm và bị phạt tiền hay không?". Để giải mã nỗi lo này, chúng ta cần phân tích chi tiết các quy định pháp lý dưới góc nhìn chuyên gia.
Người dùng mạng xã hội cần hiểu rõ luật để tránh bị phạt khi chia sẻ thông tin từ ngày 01/7/2026 (ảnh minh họa)
Bấm nút "Share" link bài báo lên Facebook, Zalo có bị phạt?
Đây là câu hỏi được quan tâm nhiều nhất trong những ngày qua. Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần đối chiếu trực tiếp với quy định tại điểm d khoản 1 Điều 95 thuộc Điều 95 Nghị định 174/2026/NĐ-CP. Theo đó, cơ quan chức năng sẽ phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện hành vi:
"Cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc chưa được phép lưu hành hoặc đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu"
Dưới góc độ pháp lý, hành vi "cung cấp, chia sẻ" ở đây được hiểu là việc người dùng tự ý đăng tải trực tiếp toàn bộ hoặc một phần nội dung tác phẩm báo chí (ví dụ: sao chép toàn bộ văn bản bài báo rồi dán vào trang cá nhân - copy/paste, hoặc chụp ảnh màn hình toàn bộ bài báo rồi đăng lên mạng xã hội) mà không có sự đồng ý của cơ quan báo chí sở hữu tác phẩm đó. Đây là hành vi xâm phạm nghiêm trọng quyền tác giả theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ 2005.
Ngược lại, hành vi chia sẻ đường link (URL) chính thống của bài báo từ website của cơ quan báo chí lên Facebook, Zalo (bằng cách sử dụng tính năng "Chia sẻ" tích hợp sẵn trên báo hoặc dán link bài viết) thì hoàn toàn không bị xử phạt. Bởi lẽ, việc chia sẻ link không làm phát sinh bản sao mới của tác phẩm trên máy chủ khác, không chiếm đoạt quyền sở hữu trí tuệ, mà thực chất là đang dẫn dắt người đọc quay trở lại nguồn trang chính thống của cơ quan báo chí, giúp tăng lượt truy cập (traffic) hợp pháp cho tờ báo đó.
Do đó, người dân hoàn toàn có thể yên tâm chia sẻ các đường link bài viết từ các cơ quan báo chí chính thống được cấp phép hoạt động theo Luật Báo chí 2016, miễn là nội dung đó không thuộc danh mục bị cấm hoặc bị tịch thu.
Những trường hợp chia sẻ bài báo bị phạt từ 20 - 30 triệu đồng
Để tránh rơi vào bẫy pháp lý và bị xử phạt hành chính theo khoan 1 Điều 95 Nghị định 174/2026/NĐ-CP, người dùng mạng xã hội cần đặc biệt lưu ý tránh các hành vi sau:
- Tự ý "bê" nguyên văn bài báo (Copy-Paste): Sao chép toàn bộ nội dung bài viết, hình ảnh của một cơ quan báo chí rồi đăng tải lên trang cá nhân, Fanpage hoặc Group trên Facebook, Zalo mà không có sự đồng ý bằng văn bản hoặc thỏa thuận bản quyền với cơ quan báo chí đó.
- Chia sẻ tác phẩm báo chí chưa được phép lưu hành: Đăng tải các bài viết, phóng sự, tài liệu báo chí đang trong quá trình biên tập, chưa được ban biên tập phê duyệt xuất bản hoặc chưa được cơ quan quản lý nhà nước cho phép phổ biến.
- Chia sẻ tác phẩm đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu: Cố tình phát tán, chia sẻ lại các bài báo, ấn phẩm báo chí đã bị cơ quan có thẩm quyền ra quyết định thu hồi, cấm lưu hành hoặc tịch thu do chứa đựng nội dung vi phạm pháp luật nghiêm trọng.
Ví dụ thực tế: Anh A thấy một bài viết phân tích rất hay trên một tờ báo điện tử lớn. Thay vì chia sẻ đường link của bài báo đó lên trang Facebook cá nhân, anh A lại copy toàn bộ nội dung chữ và tải toàn bộ hình ảnh về để tự đăng một bài viết mới trên trang cá nhân của mình nhằm câu tương tác. Hành vi này của anh A đã vi phạm quy định về sở hữu trí tuệ và có thể bị xử phạt từ 20 đến 30 triệu đồng từ ngày 01/7/2026.
Việc tự ý sao chép toàn bộ nội dung bài báo để đăng lại trên mạng xã hội là hành vi vi phạm pháp luật (ảnh minh họa)
Trang thông tin điện tử đăng lại bài báo trái phép bị phạt đến 40 triệu đồng
Không chỉ siết chặt quản lý đối với cá nhân sử dụng mạng xã hội, Nghị định 174/2026/NĐ-CP còn đưa ra những chế tài cực kỳ nghiêm khắc đối với các tổ chức, doanh nghiệp vận hành trang thông tin điện tử (bao gồm cả trang thông tin điện tử tổng hợp).
Cụ thể, theo điểm d khoản 3 Điều 93 thuộc Điều 93, hành vi đăng, phát các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc không được phép lưu hành hoặc đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu sẽ bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.
Bên cạnh hình thức phạt tiền, tổ chức vi phạm còn phải đối mặt với hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính (theo khoản 4 Điều 93) và buộc phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là gỡ bỏ hoàn toàn nội dung vi phạm.
Biện pháp mạnh tay: Tạm giữ tên miền đối với trang web vi phạm
Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất nhằm răn đe các trang web chuyên "ăn cắp" bản quyền báo chí là việc áp dụng biện pháp ngăn chặn tạm giữ tên miền. Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 174/2026/NĐ-CP, căn cứ vào khoan 1 Điều 125 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng biện pháp:
"Tạm giữ tên miền quốc gia Việt Nam '.vn' hoặc tên miền quốc tế phân bổ cho tổ chức, cá nhân tại Việt Nam"
Biện pháp này được áp dụng đối với các trang thông tin điện tử thực hiện hành vi cung cấp, truyền đưa các tác phẩm báo chí mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc không được phép lưu hành hoặc đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu. Việc tạm giữ tên miền sẽ khiến trang web vi phạm ngay lập tức bị ngừng hoạt động trên môi trường mạng, ngăn chặn triệt để hành vi phát tán thông tin trái phép trong thời gian chờ cơ quan chức năng xử lý vi phạm.
Lời khuyên thiết thực cho người dùng mạng xã hội
Để trở thành một người dùng mạng xã hội thông thái, thượng tôn pháp luật và tránh những rủi ro pháp lý đáng tiếc từ ngày 01/7/2026, bạn nên bỏ túi những nguyên tắc vàng sau:
- Ưu tiên chia sẻ đường link chính thống: Khi thấy một thông tin hay, hãy sử dụng nút "Chia sẻ" trực tiếp từ trang báo hoặc copy đường link URL của bài báo đó để đăng lên Facebook, Zalo. Tuyệt đối không copy toàn bộ nội dung chữ hoặc tải toàn bộ ảnh về để tự đăng lại.
- Kiểm tra nguồn tin trước khi chia sẻ: Chỉ chia sẻ thông tin từ các cơ quan báo chí chính thống, có uy tín và được cấp phép hoạt động. Tránh chia sẻ thông tin từ các trang web lậu, trang tin không rõ nguồn gốc hoặc các tài khoản cá nhân tự xưng là "báo chí".
- Tôn trọng bản quyền tác giả: Nếu bắt buộc phải trích dẫn một phần nội dung bài báo, hãy ghi rõ nguồn, tên tác giả và đính kèm đường link gốc của bài viết để thể hiện sự tôn trọng đối với công sức lao động trí tuệ của các nhà báo.
Hy vọng những phân tích chuyên sâu trên đây đã giúp bạn đọc giải đáp được thắc mắc về việc chia sẻ bài báo lên Facebook, Zalo thế nào để không bị xử phạt từ ngày 01/7/2026. Hãy cùng nhau xây dựng một môi trường mạng văn minh, an toàn và thượng tôn pháp luật!