Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang tiến vào giai đoạn chiều sâu, công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế cũng không nằm ngoài xu thế đó. Ngày 22/4/2026, Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đã chính thức ban hành Hướng dẫn 06/HD-BCĐ, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng: Lần đầu tiên trí tuệ nhân tạo (AI) được đưa vào làm "trợ thủ" đắc lực cho quá trình tổng rà soát pháp luật trên quy mô toàn quốc.
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo giúp tối ưu hóa quy trình rà soát các quy định pháp luật chồng chéo (ảnh minh họa)
Bước đột phá từ trí tuệ nhân tạo trong quản trị tư pháp
Việc ứng dụng AI theo Hướng dẫn 06/HD-BCĐ không chỉ đơn thuần là số hóa dữ liệu mà là sự thay đổi về tư duy quản trị. Theo quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025, hệ thống pháp luật Việt Nam ngày càng trở nên đồ sộ và phức tạp. Do đó, việc sử dụng các thuật toán thông minh để phát hiện những điểm mâu thuẫn, chồng chéo hoặc hết hiệu lực giữa hàng vạn văn bản là yêu cầu cấp thiết.
AI sẽ hỗ trợ các cơ quan nhà nước trong việc phân loại, đối chiếu và đưa ra các cảnh báo sớm về những quy định không còn phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội. Điều này giúp giảm thiểu sai sót do yếu tố con người và đẩy nhanh tiến độ rà soát vốn thường mất rất nhiều thời gian và nguồn lực.
Phạm vi và đối tượng rà soát: Không bỏ sót bất kỳ "điểm nghẽn" nào
Theo nội dung Hướng dẫn, đợt tổng rà soát lần này có quy mô cực lớn, bao phủ toàn bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực của các cơ quan nhà nước từ Trung ương đến địa phương tính đến hết ngày 31/10/2026. Đặc biệt, cả những văn bản đã ban hành nhưng chưa có hiệu lực cũng nằm trong danh mục kiểm tra để đảm bảo tính đồng bộ ngay từ khâu chuẩn bị thi hành.
Để thực hiện nhiệm vụ này, các cơ quan được yêu cầu vận hành đồng bộ trên Phần mềm hỗ trợ kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật tại địa chỉ https://kiemtrarasoat.moj.gov.vn. Đây là nền tảng số tập trung, cho phép trích xuất dữ liệu, xây dựng báo cáo trực tuyến và gửi về Bộ Tư pháp thông qua Hệ thống quản lý văn bản và điều hành một cách tức thời.
Giao diện phần mềm hỗ trợ rà soát văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Tư pháp (ảnh minh họa)
Sự tham gia của cộng đồng và chuyên gia: Chìa khóa của tính thực tiễn
Một điểm mới đáng chú ý trong Hướng dẫn 06/HD-BCĐ là yêu cầu huy động sự tham gia thực chất của các tầng lớp xã hội. Không chỉ dừng lại ở các cơ quan chuyên môn, Ban Chỉ đạo nhấn mạnh việc lấy ý kiến từ:
- Các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành về luật học.
- Đội ngũ luật sư, luật gia có kinh nghiệm thực tiễn phong phú.
- Cộng đồng doanh nghiệp - những thực thể trực tiếp vận hành dưới sự điều chỉnh của pháp luật.
- Các đối tượng chịu tác động trực tiếp của các quy định hiện hành.
Việc kết hợp giữa sức mạnh công nghệ AI và trí tuệ tập thể của con người sẽ giúp nhận diện chính xác những "điểm nghẽn" pháp lý đang cản trở dòng chảy đầu tư và phát triển. Điều này hoàn toàn phù hợp với tinh thần của Nghị định 79/2025/NĐ-CP về kiểm tra, rà soát và hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật.
"Đợt tổng rà soát không chỉ là một nhiệm vụ kỹ thuật, mà là cuộc tổng kiểm kê 'tài sản pháp lý' quốc gia để chuẩn bị cho một giai đoạn phát triển mới minh bạch, hiệu quả và hiện đại hơn."
Kết quả của đợt rà soát này sẽ là căn cứ quan trọng để Chính phủ và Quốc hội xem xét, sửa đổi hoặc bãi bỏ các quy định lỗi thời, từ đó kiến tạo một môi trường pháp lý thông thoáng, đáp ứng kỳ vọng của Nhân dân và cộng đồng quốc tế trong kỷ nguyên số.