Chỉ còn chưa đầy hai tháng nữa, Luật An ninh mạng 2025 sẽ chính thức đi vào cuộc sống (từ ngày 01/7/2026). Đây được xem là một trong những cột mốc pháp lý quan trọng nhất đối với cộng đồng doanh nghiệp trong kỷ nguyên số. Không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ an ninh quốc gia, đạo luật này còn thiết lập một hành lang pháp lý chặt chẽ, buộc các doanh nghiệp phải thay đổi tư duy quản trị dữ liệu và trách nhiệm trên không gian mạng.
1. Lá chắn bảo vệ doanh nghiệp trước các thông tin xâm phạm lợi ích hợp pháp
Một trong những điểm sáng của Luật mới là việc tăng cường bảo vệ quyền lợi của tổ chức, doanh nghiệp trước các hành vi tấn công phi vật thể. Theo quy định tại khoản 3 Điều 13 Luật An ninh mạng 2025, pháp luật nghiêm cấm các hành vi sử dụng công nghệ thông tin để xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp.
Cụ thể, các doanh nghiệp giờ đây có căn cứ pháp lý mạnh mẽ hơn để yêu cầu xử lý các hành vi:
- Lan truyền thông tin xuyên tạc: Các chiến dịch bôi nhọ, bịa đặt sai sự thật gây ảnh hưởng đến uy tín và hoạt động kinh doanh bình thường.
- Tẩy chay sản phẩm trái pháp luật: Việc xúi giục, vận động tẩy chay nhãn hàng, thương hiệu gây thiệt hại vật chất sẽ bị xử lý nghiêm.
- Mạo danh và làm nhái: Sử dụng công nghệ để giả mạo hình ảnh, nhãn hiệu hoặc danh tính lãnh đạo doanh nghiệp nhằm trục lợi.
- Gian lận tài khoản: Sử dụng thông tin giả để thiết lập tài khoản ngân hàng, chứng khoán hoặc thuế liên quan đến doanh nghiệp.
2. Trách nhiệm 'kép' trong việc bảo vệ an ninh mạng hệ thống
Quyền lợi luôn đi đôi với trách nhiệm. Điều 14 Luật An ninh mạng 2025 quy định rõ trách nhiệm của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, internet và dịch vụ gia tăng. Doanh nghiệp không còn là bên đứng ngoài cuộc mà phải trở thành một mắt xích trong hệ thống phòng thủ quốc gia.
"Doanh nghiệp có trách nhiệm triển khai các biện pháp quản lý và kỹ thuật để phòng ngừa, phát hiện và gỡ bỏ các thông tin vi phạm pháp luật trên hệ thống thuộc phạm vi quản lý của mình."
Đặc biệt, đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thư điện tử hoặc lưu trữ thông tin, việc thiết lập hệ thống lọc phần mềm độc hại là yêu cầu bắt buộc. Khi xảy ra các cuộc tấn công mạng đe dọa an ninh quốc gia, doanh nghiệp phải phối hợp chặt chẽ với lực lượng chuyên trách của Bộ Công an để chặn lọc thông tin và cung cấp tài liệu liên quan kịp thời.
3. Siết chặt điều kiện kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng
Nếu doanh nghiệp của bạn đang hoặc có ý định kinh doanh trong lĩnh vực an ninh mạng, hãy lưu ý đến Điều 29 Luật An ninh mạng 2025. Kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, bắt buộc phải có giấy phép.
Các doanh nghiệp trong lĩnh vực này phải cam kết:
- Đảm bảo chất lượng sản phẩm đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đã công bố.
- Bảo mật tuyệt đối thông tin khách hàng và các giải pháp công nghệ.
- Sẵn sàng từ chối cung cấp dịch vụ nếu phát hiện khách hàng có dấu hiệu vi phạm pháp luật về an ninh mạng.
4. Nghĩa vụ định danh và cung cấp thông tin: Thách thức về bảo mật dữ liệu
Có lẽ quy định gây tác động lớn nhất đến các doanh nghiệp công nghệ là trách nhiệm định danh người dùng tại Điều 41 Luật An ninh mạng 2025. Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng phải có khả năng định danh địa chỉ IP và xác thực thông tin tài khoản số của người dùng.
Về thời gian phản hồi yêu cầu của cơ quan chức năng:
- Trong điều kiện bình thường: Cung cấp thông tin người dùng trong vòng 24 giờ kể từ khi nhận yêu cầu.
- Trường hợp khẩn cấp: Thời gian rút ngắn chỉ còn tối đa 03 giờ nếu đe dọa đến an ninh quốc gia hoặc tính mạng con người.
- Xóa bỏ thông tin vi phạm: Phải thực hiện trong vòng 24 giờ (hoặc 06 giờ trong tình huống khẩn cấp).
Việc lưu trữ nhật ký hệ thống (log files) cũng trở thành nghĩa vụ bắt buộc để phục vụ công tác điều tra khi cần thiết. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng lưu trữ và quy trình quản lý dữ liệu chuyên nghiệp.
Lời khuyên cho doanh nghiệp: Trước thời điểm 01/7/2026, các doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại hệ thống kỹ thuật, cập nhật các tiêu chuẩn bảo mật và đào tạo nhân sự về các quy định mới của Luật An ninh mạng 2025 để đảm bảo tuân thủ và tối ưu hóa lợi thế cạnh tranh trên không gian mạng.