Mục tiêu nhân văn: Không để ai bị bỏ lại phía sau trong kỷ nguyên số
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, việc tiếp cận thông tin và các dịch vụ công trực tuyến trở thành nhu cầu thiết yếu của mọi người dân. Tuy nhiên, đối với các hộ nghèo, hộ cận nghèo, việc sở hữu một thiết bị đầu cuối hiện đại như điện thoại thông minh vẫn là một thách thức lớn về tài chính. Thấu hiểu điều đó, ngày 30/4/2026, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã thay mặt Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định 777/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình cung cấp dịch vụ viễn thông công ích đến năm 2030.
Hỗ trợ 400.000 điện thoại thông minh: Đối tượng và điều kiện thụ hưởng
Theo nội dung tại Điều 1 Quyết định 777/QĐ-TTg, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Chương trình là hỗ trợ trang bị điện thoại thông minh cho 400.000 hộ nghèo và hộ cận nghèo trên phạm vi toàn quốc. Đây là một con số ấn tượng, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc phổ cập thiết bị số đến tận tay những đối tượng yếu thế nhất trong xã hội.
Tuy nhiên, để đảm bảo tính công bằng và tránh chồng chéo trong các chính sách hỗ trợ, Chương trình cũng quy định rõ các trường hợp loại trừ. Cụ thể, các hộ nghèo, hộ cận nghèo sẽ không được nhận hỗ trợ nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Đã được hỗ trợ thiết bị đầu cuối từ Chương trình “Sóng và máy tính cho em” (do Thủ tướng Chính phủ phát động ngày 12/9/2021).
- Đã được hỗ trợ từ nguồn ngân sách nhà nước trong các chương trình khác tính từ ngày 01/01/2021 đến thời điểm lập danh sách hỗ trợ.
Cơ chế triển khai minh bạch và nguồn lực tài chính bền vững
Việc thực hiện hỗ trợ không được tiến hành một cách dàn trải mà thông qua phương thức giao nhiệm vụ trực tiếp cho các doanh nghiệp viễn thông. Điều này giúp tận dụng tối đa hạ tầng và mạng lưới sẵn có của các nhà mạng để đưa thiết bị đến đúng đối tượng một cách nhanh chóng nhất. Các doanh nghiệp viễn thông có trách nhiệm cung cấp thiết bị đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, chất lượng theo quy định của Bộ Khoa học và Công nghệ.
Về nguồn lực thực hiện, Chương trình dựa trên nền tảng tài chính từ Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam, được quy định chi tiết tại Luật Viễn thông 2023 và Nghị định 295/2025/NĐ-CP. Mức đóng góp của các doanh nghiệp viễn thông vào Quỹ này được ấn định như sau:
a) Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ có hạ tầng mạng thực hiện đóng góp là 0,75% doanh thu dịch vụ viễn thông phát sinh trong năm.
b) Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ không có hạ tầng mạng đóng góp là 0,15% doanh thu dịch vụ viễn thông phát sinh trong năm.
Tầm nhìn đến năm 2030: Phổ cập Internet băng rộng và dịch vụ số
Không chỉ dừng lại ở việc tặng điện thoại, Chương trình còn đặt ra những mục tiêu xa hơn về hạ tầng và dịch vụ. Phấn đấu đến năm 2030, 100% các thôn bản đặc biệt khó khăn, vùng sâu vùng xa, biên giới và hải đảo sẽ được phủ sóng di động và Internet băng rộng cố định. Đặc biệt, ngư dân đánh bắt xa bờ cũng sẽ được hỗ trợ sử dụng dịch vụ viễn thông di động hàng hải để đảm bảo an toàn và giữ vững liên lạc với đất liền.
Chương trình cung cấp dịch vụ viễn thông công ích đến năm 2030 không chỉ là một chính sách hỗ trợ kinh tế đơn thuần, mà còn là đòn bẩy quan trọng để thúc đẩy xã hội số, kinh tế số, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền và nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân.