Một cuộc "thay máu" hệ thống pháp luật quy mô lớn đang được Chính phủ rốt ráo triển khai. Với 63 luật, pháp lệnh và nghị quyết trọng điểm nằm trong danh mục sửa đổi, năm 2026 hứa hẹn sẽ là cột mốc lịch sử trong việc phân cấp, phân quyền, tạo đà cho sự bứt phá của các địa phương và bộ ngành.
Công văn 435/TTg-TCCV: "Lệnh tổng động viên" cải cách pháp luật
Theo tinh thần của Công văn 435/TTg-TCCV ban hành ngày 25/04/2026, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức giao nhiệm vụ cho 14 Bộ và cơ quan ngang Bộ tập trung nguồn lực để hoàn thiện các dự án luật. Mục tiêu cốt lõi của đợt sửa đổi này không chỉ là lấp đầy các khoảng trống pháp lý mà còn là thực hiện triệt để nguyên tắc "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".
Việc sửa đổi đồng loạt 63 văn bản quy phạm pháp luật cho thấy quyết tâm chính trị rất lớn trong việc cắt giảm các thủ tục hành chính rườm rà, xóa bỏ cơ chế "xin - cho" và tăng cường tính chủ động cho các cấp chính quyền cơ sở.
Những "trụ cột" pháp lý quan trọng nằm trong danh mục sửa đổi
Danh mục sửa đổi năm 2026 bao phủ hầu hết các lĩnh vực xương sống của nền kinh tế và đời sống xã hội. Đáng chú ý nhất là sự điều chỉnh tại các đạo luật có tác động sâu rộng như:
- Lĩnh vực Đất đai và Nhà ở: Tiếp tục hoàn thiện các quy định tại Luật Đất đai 2024 và Luật Nhà ở 2023 để phù hợp với thực tiễn phân cấp quản lý tại địa phương.
- Lĩnh vực Kinh tế - Thương mại: Luật Thương mại 2005 và Luật Cạnh tranh sẽ được làm mới để thích ứng với kỷ nguyên số và các cam kết quốc tế thế hệ mới.
- Lĩnh vực Lao động - Xã hội: Bộ luật Lao động 2019 và Luật Bảo hiểm xã hội 2024 sẽ có những điều chỉnh quan trọng về thẩm quyền giải quyết thủ tục cho người lao động.
- Lĩnh vực Y tế: Tập trung vào Luật khám bệnh, chữa bệnh 2023 nhằm tăng cường năng lực tự chủ cho các cơ sở y tế công lập.
"Việc phân cấp, phân quyền phải đi đôi với kiểm soát quyền lực và nâng cao năng lực thực thi của cấp dưới. Đây là chìa khóa để hệ thống pháp luật thực sự trở thành động lực phát triển."
Danh mục chi tiết 63 Luật, Nghị quyết, Pháp lệnh cần sửa đổi năm 2026
Dưới đây là bảng tổng hợp các dự án luật trọng điểm được Chính phủ yêu cầu khẩn trương hoàn thiện:
| STT | Bộ/Cơ quan chủ trì | Tên dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết |
|---|---|---|
| 1 | Bộ Công an | Luật Xử lý vi phạm hành chính (Sửa đổi) |
| 2 | Bộ Công Thương | Luật Thương mại, Luật Điện lực, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng |
| 3 | Bộ Nội vụ | Luật Thi đua, khen thưởng; Luật Lưu trữ; Luật Tín ngưỡng, tôn giáo |
| 4 | Bộ Lao động - TB&XH | Bộ luật Lao động, Luật An toàn vệ sinh lao động, Luật Bảo hiểm xã hội |
| 5 | Bộ Tài chính | Luật Hải quan, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp |
| 6 | Bộ Tư pháp | Luật Công chứng, Luật Hộ tịch, Luật Luật sư, Luật Đấu giá tài sản |
| 7 | Bộ Xây dựng | Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Kiến trúc |
(Lưu ý: Danh mục đầy đủ bao gồm 63 văn bản quy phạm pháp luật thuộc trách nhiệm của 14 Bộ ngành liên quan).
Kỳ vọng về một diện mạo mới của hệ thống pháp luật
Việc sửa đổi quy mô lớn này được kỳ vọng sẽ giải quyết dứt điểm tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn giữa các văn bản luật vốn là "điểm nghẽn" bấy lâu nay. Khi quyền lực được phân cấp mạnh mẽ về địa phương, các dự án đầu tư sẽ được phê duyệt nhanh hơn, các chính sách an sinh xã hội sẽ sát thực tế hơn và người dân sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ một nền hành chính phục vụ.
Năm 2026 không chỉ là năm của những con số sửa đổi, mà là năm của sự chuyển mình mạnh mẽ về tư duy quản lý nhà nước, hướng tới một Việt Nam thịnh vượng và thượng tôn pháp luật.