Việc Nhà nước thu hồi đất để phục vụ các dự án phát triển kinh tế - xã hội luôn đi kèm với những chính sách bồi thường, hỗ trợ nhằm ổn định đời sống cho người dân. Tại Thủ đô Hà Nội, bối cảnh năm 2026 ghi nhận những điều chỉnh quan trọng trong chính sách này. Cụ thể, theo quy định mới nhất, người dân khi phải di chuyển chỗ ở do thu hồi đất sẽ nhận được mức hỗ trợ tài chính thiết thực để giảm bớt gánh nặng chi phí vận chuyển và lắp đặt tài sản tại nơi ở mới.
Căn cứ pháp lý mới nhất về bồi thường di chuyển tài sản
Chính sách bồi thường chi phí di chuyển tài sản tại Hà Nội hiện nay được thực hiện dựa trên sự kết hợp giữa khung pháp lý trung ương và quy định chi tiết của địa phương. Cụ thể:
- Luật Đất đai 2024: Đây là văn bản nền tảng quy định về quyền lợi của người sử dụng đất khi bị thu hồi.
- Quyết định 40/2026/QĐ-UBND của UBND TP. Hà Nội: Quy định chi tiết các mức chi trả cụ thể áp dụng trên địa bàn Thành phố.
Tại Điều 104 Luật Đất đai 2024, Nhà nước khẳng định:
"1. Khi Nhà nước thu hồi đất mà phải di chuyển tài sản thì được Nhà nước bồi thường chi phí để tháo dỡ, di chuyển, lắp đặt; trường hợp phải di chuyển hệ thống máy móc, dây chuyền sản xuất còn được bồi thường đối với thiệt hại khi tháo dỡ, vận chuyển, lắp đặt."
Mức bồi thường cụ thể cho hộ gia đình và cá nhân
Dựa trên thẩm quyền được giao, UBND TP. Hà Nội đã ban hành mức bồi thường cụ thể tại Điều 10 Quyết định 40/2026/QĐ-UBND. Theo đó, mức tiền bồi thường được phân chia theo phạm vi di chuyển như sau:
1. Di chuyển trong phạm vi Thành phố Hà Nội
Đối với các hộ gia đình, cá nhân phải di chuyển chỗ ở nhưng vẫn cư trú trong phạm vi các quận, huyện, thị xã thuộc Hà Nội, mức bồi thường là 10.000.000 đồng (mười triệu đồng)/người sử dụng nhà ở, đất ở.
2. Di chuyển về tỉnh, thành phố khác
Trong trường hợp người dân quyết định di chuyển chỗ ở ra ngoài phạm vi Thủ đô (về các tỉnh thành khác), mức bồi thường sẽ cao hơn nhằm hỗ trợ quãng đường vận chuyển dài hơn. Cụ thể là 15.000.000 đồng (mười lăm triệu đồng)/người sử dụng nhà ở, đất ở.
Quy định bồi thường đối với các tổ chức, doanh nghiệp
Khác với cá nhân, việc di chuyển của các tổ chức thường phức tạp hơn do liên quan đến máy móc, thiết bị công nghiệp. khoản 2 Điều 10 Quyết định 40/2026/QĐ-UBND quy định quy trình thực hiện như sau:
- Đối tượng: Hệ thống máy móc, dây chuyền sản xuất và tài sản hợp pháp có thể tháo rời và di chuyển được.
- Quy trình xác định: Đơn vị làm nhiệm vụ bồi thường sẽ căn cứ vào biên bản điều tra hiện trạng (có xác nhận của UBND cấp xã).
- Lập dự toán: Thuê đơn vị tư vấn có tư cách pháp nhân để lập dự toán chi phí tháo dỡ, vận chuyển, lắp đặt lại và cả mức thiệt hại phát sinh trong quá trình này.
- Thẩm định và phê duyệt: Dự toán được gửi cơ quan chuyên môn cấp huyện thẩm định và trình UBND cấp huyện phê duyệt để thực hiện chi trả.
Lời khuyên pháp lý cho người dân trong diện thu hồi đất
Để đảm bảo quyền lợi tối đa khi thực hiện di chuyển chỗ ở, người dân cần lưu ý các điểm sau:
- Kê khai đầy đủ: Phối hợp chặt chẽ với tổ công tác giải phóng mặt bằng để kê khai chính xác số lượng nhân khẩu đang thực tế cư trú và sử dụng đất tại thời điểm thông báo thu hồi đất.
- Lưu giữ hồ sơ: Giữ các giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, hộ khẩu hoặc xác nhận cư trú để làm căn cứ xác định đối tượng được bồi thường.
- Theo dõi niêm yết: Kiểm tra kỹ danh sách bồi thường hỗ trợ được niêm yết công khai tại trụ sở UBND xã/phường để kịp thời kiến nghị nếu có sai sót về số người hoặc mức tiền.
Chính sách bồi thường di chuyển chỗ ở tại Hà Nội năm 2026 thể hiện sự quan tâm của chính quyền Thành phố đối với đời sống an sinh của nhân dân, giúp quá trình giải phóng mặt bằng diễn ra thuận lợi và nhân văn hơn.