Trong bối cảnh thị trường thực phẩm đang đối mặt với nhiều thách thức về vệ sinh an toàn, đặc biệt là tình trạng buôn bán, giết mổ lợn bệnh trái phép, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ban hành Công điện 26/CĐ-TTg năm 2026. Đây được xem là một mệnh lệnh thép nhằm chấn chỉnh công tác kiểm soát giết mổ và tăng cường kỷ luật trong thực thi công vụ.
Thực trạng báo động về vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm
Theo phản ánh từ các cơ quan truyền thông và kết quả thanh tra thực tế, thời gian qua đã xuất hiện nhiều vụ việc thu gom, vận chuyển và giết mổ lợn bệnh với quy mô lớn. Những hành vi này không chỉ làm sai lệch kết quả kiểm soát giết mổ mà còn trực tiếp đưa các sản phẩm động vật không đảm bảo vệ sinh thú y ra thị trường, đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng.
"Đây là vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, không chỉ làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh, ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm và sức khỏe nhân dân, mà còn tác động đến kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ..." - Trích dẫn từ Công điện 26/CĐ-TTg.
Truy xuất nguồn gốc: Mắt xích quan trọng trong chuỗi an toàn
Một trong những yêu cầu trọng tâm của Thủ tướng là việc thực hiện nghiêm túc quy định về truy xuất nguồn gốc. Theo Điều 54 Luật An toàn thực phẩm 2010, việc truy xuất nguồn gốc là bắt buộc đối với các sản phẩm không bảo đảm an toàn nhằm xác định rõ nguồn cung ứng và quá trình phân phối.
Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn rà soát, hoàn thiện cơ chế quản lý theo hướng quản lý chuỗi, lấy khâu giết mổ làm trung tâm kiểm soát. Điều này hoàn toàn phù hợp với trách nhiệm được quy định tại Điều 74 Luật Thú y 2015 về việc ban hành quy trình kiểm soát giết mổ và mẫu dấu kiểm soát.
Quyết liệt xử lý sai phạm và trách nhiệm người đứng đầu
Công điện nêu rõ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng nếu để xảy ra vi phạm trên địa bàn. Các địa phương cần thực hiện đúng chức năng được giao tại Điều 76 Luật Thú y 2015, bao gồm việc thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật trong hoạt động giết mổ.
Đặc biệt, Thủ tướng nhấn mạnh việc kiên quyết thay thế những cán bộ vi phạm, suy thoái đạo đức công vụ và chuyển cơ quan điều tra đối với các trường hợp có dấu hiệu tội phạm. Bộ Công an cũng được giao nhiệm vụ chỉ đạo lực lượng chức năng điều tra, xử lý nghiêm các hành vi làm lây lan dịch bệnh theo quy định của pháp luật hình sự.
Lời khuyên cho người tiêu dùng
Trong giai đoạn siết chặt quản lý này, người dân cần nâng cao cảnh giác, chỉ nên lựa chọn các sản phẩm động vật có nguồn gốc rõ ràng, có dấu kiểm soát giết mổ hoặc tem vệ sinh thú y. Việc kiên quyết nói không với thực phẩm bẩn không chỉ bảo vệ bản thân mà còn góp phần cùng Chính phủ đẩy lùi các hành vi kinh doanh phi pháp, bảo vệ nền nông nghiệp bền vững.