Trong hoạt động bổ trợ tư pháp, nghề công chứng luôn tiềm ẩn những rủi ro pháp lý khó lường. Để giảm thiểu gánh nặng tài chính và bảo vệ quyền lợi cho các bên, Chính phủ đã ban hành Nghị định 104/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Công chứng 2024, trong đó quy định chi tiết về bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp của công chứng viên.
Mức phí bảo hiểm và trách nhiệm của tổ chức hành nghề
Theo quy định tại Điều 30 Nghị định 104/2025/NĐ-CP, việc mua bảo hiểm không còn là sự lựa chọn mà là trách nhiệm bắt buộc của các tổ chức hành nghề công chứng. Cụ thể:
- Mức phí thỏa thuận nhưng có 'sàn': Tổ chức hành nghề công chứng và doanh nghiệp bảo hiểm có quyền thỏa thuận mức phí, nhưng tuyệt đối không được thấp hơn 03 triệu đồng/năm cho mỗi công chứng viên.
- Thời hạn bắt buộc: Trong vòng 60 ngày kể từ ngày công chứng viên được cấp thẻ, tổ chức hành nghề phải hoàn tất việc mua bảo hiểm.
Quy định này nhằm đảm bảo mọi công chứng viên khi tác nghiệp đều có một nguồn tài chính dự phòng để xử lý các sai sót nghiệp vụ nếu chẳng may xảy ra.
Hạn mức bồi thường: Những con số 'biết nói'
Không chỉ quy định về mức phí đóng vào, pháp luật còn siết chặt các điều kiện về số tiền bồi thường tối thiểu để đảm bảo tính thực thi. Điều 31 Nghị định 104/2025/NĐ-CP nêu rõ:
- Số tiền bảo hiểm tối thiểu là 400 triệu đồng (phải ghi rõ trong hợp đồng); - Mức khấu trừ tối thiểu là 02 triệu đồng/trường hợp.
Việc ấn định con số 400 triệu đồng là một bước tiến lớn, giúp người dân yên tâm hơn khi thực hiện các giao dịch có giá trị tài sản cao tại các văn phòng công chứng.
Nguyên tắc bồi thường linh hoạt và nhân văn
Một điểm mới đáng chú ý tại Điều 32 Nghị định 104/2025/NĐ-CP chính là cơ chế bồi thường ngay cả khi công chứng viên đã chuyển công tác. Nếu công chứng viên gây thiệt hại tại tổ chức cũ nhưng hiện đang làm việc tại tổ chức mới và vẫn duy trì bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm vẫn có trách nhiệm chi trả nếu đáp ứng các điều kiện về hợp đồng liên thông.
Điều này giúp loại bỏ tâm lý lo ngại của các tổ chức hành nghề khi có sự thay đổi nhân sự, đồng thời đảm bảo quyền lợi của người bị thiệt hại luôn được ưu tiên hàng đầu.
Lời khuyên cho các tổ chức hành nghề công chứng
Các văn phòng công chứng cần chủ động rà soát danh sách công chứng viên và thời hạn thẻ để thực hiện mua bảo hiểm đúng hạn. Việc lựa chọn các đơn vị bảo hiểm uy tín với mức phí cạnh tranh nhưng không thấp hơn mức sàn 3 triệu đồng sẽ giúp đơn vị tuân thủ đúng pháp luật và vận hành ổn định trong kỷ nguyên mới của ngành công chứng.