Bước sang quý II năm 2026, bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục chứng kiến những chuyển dịch sâu sắc về chuỗi cung ứng và các rào cản kỹ thuật mới. Trước tình hình đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện 23/CĐ-TTg, đưa ra những chỉ đạo quyết liệt nhằm xoay chuyển cục diện, thúc đẩy hoạt động ngoại thương của Việt Nam vươn tới những cột mốc mới.
Chiến lược "vươn khơi" trong bối cảnh địa chính trị phức tạp
Tại Công điện 23/CĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu. Điểm cốt lõi của chỉ đạo lần này là không chỉ dựa vào các thị trường truyền thống mà phải chủ động tìm kiếm các "đại dương xanh" mới. Việc thực thi Luật Quản lý ngoại thương 2017 cần được đẩy mạnh hơn bao giờ hết để bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp Việt trên trường quốc tế.
Thủ tướng nhấn mạnh việc hỗ trợ các địa phương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp khai thác hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên. Đặc biệt, các FTA thế hệ mới như Hiệp định CPTPP và Hiệp định EVFTA cần được tận dụng tối đa về ưu đãi thuế quan và quy tắc xuất xứ để gia tăng sức cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam tại các thị trường khó tính như EU, Canada và Nhật Bản.
Khai phá "mỏ vàng" Halal và các thị trường ngách tiềm năng
Một trong những điểm mới nổi bật trong Công điện 23/CĐ-TTg là yêu cầu đẩy nhanh tiến độ đàm phán, ký kết các FTA mới, đặc biệt là với các khu vực như Mỹ La-tinh, Trung Đông và Pakistan. Đây là những khu vực còn nhiều dư địa nhưng chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng của doanh nghiệp Việt.
Đặc biệt, Thủ tướng chỉ đạo cần tập trung vào thị trường Halal – một thị trường có quy mô hàng tỷ người tiêu dùng với yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn tôn giáo và chất lượng. Việc xây dựng hệ sinh thái chứng nhận Halal tại Việt Nam và kết nối với các quốc gia Hồi giáo sẽ mở ra cánh cửa cho các mặt hàng nông sản, thực phẩm chế biến và mỹ phẩm của Việt Nam thâm nhập sâu vào khu vực Trung Đông và Đông Nam Á.
Đổi mới xúc tiến thương mại và vai trò của Thương vụ Việt Nam
Công điện yêu cầu đổi mới toàn diện hoạt động xúc tiến thương mại theo hướng bám sát thực tiễn. Không chỉ dừng lại ở các hội chợ truyền thống, hoạt động xúc tiến cần chú trọng vào các nền tảng số, thương mại điện tử xuyên biên giới để giảm chi phí và tăng khả năng tiếp cận cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Hệ thống Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài được giao trọng trách là "tai mắt" và "cầu nối" cho doanh nghiệp. Trong bối cảnh xung đột tại các eo biển quan trọng như Hormuz có thể ảnh hưởng đến lưu chuyển hàng hóa, các Thương vụ phải kịp thời cung cấp thông tin về an ninh chính trị và logistics để doanh nghiệp chủ động phương án sản xuất, giao hàng, tránh đứt gãy chuỗi cung ứng.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cần chủ động làm việc với các cơ quan hữu quan của Hoa Kỳ và các đối tác lớn để bảo đảm quyền lợi, ứng phó hiệu quả với các vụ việc phòng vệ thương mại. Việc kết nối doanh nghiệp trong nước với các doanh nghiệp FDI cũng được nhấn mạnh nhằm giúp doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, thay vì chỉ dừng lại ở gia công đơn thuần.
Kết luận, Công điện 23/CĐ-TTg không chỉ là một văn bản hành chính mà là một chiến lược hành động tổng thể. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa Chính phủ, các bộ ngành và cộng đồng doanh nghiệp sẽ là chìa khóa để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu bền vững trong năm 2026 và những năm tiếp theo.