Khu vực kinh tế tư nhân từ lâu đã được xác định là động lực quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, những rào cản về thủ tục hành chính, tiếp cận nguồn lực và áp lực thanh tra đôi khi khiến các doanh nghiệp "hụt hơi". Để giải quyết triệt để vấn đề này, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 198/2025/QH15 với 6 nhóm chính sách đột phá, hứa hẹn tạo ra một môi trường kinh doanh thông thoáng và minh bạch hơn bao giờ hết.
Chấm dứt tình trạng thanh tra chồng chéo: Doanh nghiệp chỉ bị kiểm tra tối đa 1 lần/năm
Một trong những điểm sáng nhất của Nghị quyết lần này chính là việc siết chặt hoạt động thanh tra, kiểm tra. Theo quy định tại Điều 4 Nghị quyết 198/2025/QH15, nguyên tắc "một lần trong năm" được nhấn mạnh nhằm giảm bớt gánh nặng cho các chủ thể kinh doanh.
"Mỗi doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh chỉ bị thanh tra, kiểm tra tối đa một lần trong năm, trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm rõ ràng."
Việc chuyển dịch từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" và ứng dụng công nghệ số trong giám sát từ xa sẽ giúp các đơn vị chấp hành tốt pháp luật yên tâm sản xuất, thay vì phải tiếp đón các đoàn kiểm tra thực tế liên tục.
Ưu tiên biện pháp dân sự và kinh tế: "Mở đường" cho doanh nghiệp khắc phục sai phạm
Thay vì hình sự hóa các quan hệ kinh tế, Điều 5 Nghị quyết 198/2025/QH15 quy định rõ việc ưu tiên áp dụng các biện pháp dân sự, hành chính trước. Điều này cho phép doanh nghiệp chủ động khắc phục hậu quả, giảm thiểu thiệt hại cho nền kinh tế và duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh hợp pháp.
Rút gọn thủ tục phá sản: Giảm 30% thời gian giải quyết
Để giúp các doanh nghiệp không còn khả năng duy trì có thể "rút lui" khỏi thị trường một cách nhanh chóng và ít tốn kém nhất, Điều 6 Nghị quyết 198/2025/QH15 đã yêu cầu rút ngắn tối thiểu 30% thời gian giải quyết thủ tục phá sản rút gọn. Đây là bước đi cần thiết để khơi thông dòng vốn và tài sản đang bị "đóng băng" trong các doanh nghiệp yếu kém.
Hỗ trợ tiếp cận đất đai: Dành quỹ đất riêng cho doanh nghiệp công nghệ cao
Vấn đề mặt bằng sản xuất luôn là bài toán khó với kinh tế tư nhân. Tại Điều 7 Nghị quyết 198/2025/QH15, Quốc hội đã đưa ra các con số cụ thể: dành tối thiểu 20 ha hoặc 5% diện tích khu công nghiệp cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thuê lại với mức giảm giá lên đến 30% trong 5 năm đầu.
"Mưa" ưu đãi thuế và lệ phí: Miễn thuế TNDN lên đến 2 năm
Chính sách thuế tại Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 thực sự là một cú hích lớn. Các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo sẽ được miễn thuế TNDN trong 2 năm đầu và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo. Đặc biệt, từ ngày 01/01/2026, lệ phí môn bài sẽ chính thức được bãi bỏ đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh, giúp giảm bớt chi phí tuân thủ hàng năm.
Thúc đẩy khoa học công nghệ: Trích lập quỹ phát triển lên đến 20% thu nhập
Cuối cùng, để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào R&D, Điều 12 Nghị quyết 198/2025/QH15 cho phép doanh nghiệp trích tối đa 20% thu nhập tính thuế để lập quỹ phát triển khoa học công nghệ. Chi phí cho hoạt động nghiên cứu còn được tính vào chi phí được trừ bằng 200% chi phí thực tế, một mức ưu đãi chưa từng có tiền lệ.
Với những chính sách mang tính "cởi trói" mạnh mẽ này, Nghị quyết 198/2025/QH15 kỳ vọng sẽ tạo ra một làn sóng khởi nghiệp và phát triển mới, đưa kinh tế tư nhân thực sự trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế quốc gia.