Trong bối cảnh thị trường bất động sản cuối năm 2019 đang có nhiều biến động, việc các bạn trẻ tự lập, tích lũy tài chính để sở hữu mảnh đất đầu tiên là một nỗ lực đáng ghi nhận. Tuy nhiên, một câu hỏi pháp lý thường gặp là: Khi dùng tiền riêng tích lũy được để mua đất, người mua có quyền đứng tên một mình trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (thường gọi là Sổ đỏ) hay không, đặc biệt là khi vẫn đang sống cùng gia đình?
Quyền sở hữu tài sản riêng của con cái trong gia đình
Nhiều người lầm tưởng rằng khi còn sống chung với cha mẹ hoặc chưa lập gia đình thì mọi tài sản lớn như nhà đất đều phải đứng tên chung hoặc có sự can thiệp của gia đình. Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 75 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, pháp luật bảo vệ quyền có tài sản riêng của con cái một cách tuyệt đối.
"1. Con có quyền có tài sản riêng. Tài sản riêng của con bao gồm tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng, thu nhập do lao động của con, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của con và thu nhập hợp pháp khác. Tài sản được hình thành từ tài sản riêng của con cũng là tài sản riêng của con."
Như vậy, số tiền bạn đi làm và tiết kiệm được chính là thu nhập từ lao động hợp pháp. Khi bạn dùng số tiền này để mua đất, thì mảnh đất đó được coi là tài sản hình thành từ tài sản riêng và mặc nhiên thuộc quyền sở hữu, sử dụng riêng của bạn.
Ai có quyền đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất?
Căn cứ theo Điều 5 Luật đất đai 2013, cá nhân trong nước là một trong những đối tượng được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất. Pháp luật không quy định giới hạn độ tuổi tối đa hay yêu cầu phải có gia đình mới được đứng tên Sổ đỏ, miễn là cá nhân đó có năng lực hành vi dân sự đầy đủ.
Về cách ghi thông tin trên Sổ đỏ, tại điểm a khoản 4 Điều 6 Thông tư 33/2017/TT-BTNMT quy định rất rõ về việc ghi thông tin cá nhân. Cụ thể, đối với cá nhân trong nước, thông tin sẽ bao gồm: "Ông" (hoặc "Bà"), họ tên, năm sinh, tên và số giấy tờ nhân thân (CMND, CCCD hoặc Giấy khai sinh nếu chưa có CMND/CCCD), và địa chỉ thường trú.
Thủ tục để đứng tên riêng khi mua đất bằng tiền tiết kiệm
Để đảm bảo quyền lợi và tránh các tranh chấp không đáng có về sau, khi thực hiện giao dịch mua bán đất bằng tiền riêng, bạn cần lưu ý các bước sau:
- Chứng minh nguồn gốc tài sản: Mặc dù bạn đang độc thân và tiền đi làm là tài sản riêng, nhưng việc lưu giữ các chứng từ chứng minh thu nhập (sao kê lương, sổ tiết kiệm) sẽ giúp khẳng định nguồn gốc tài sản nếu có tranh chấp về tài sản chung của hộ gia đình sau này.
- Hợp đồng công chứng: Khi ký hợp đồng chuyển nhượng tại văn phòng công chứng, bạn chỉ cần xuất trình giấy tờ tùy thân và giấy xác nhận tình trạng hôn nhân (độc thân) để làm căn cứ ghi nhận tài sản riêng.
- Đăng ký biến động: Sau khi công chứng, bạn nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai để thực hiện thủ tục sang tên. Trên Giấy chứng nhận mới, chỉ có tên của bạn được ghi nhận là người sử dụng đất duy nhất.
Kết luận: Với trường hợp của bạn, ở tuổi 25 và dùng tiền lương tiết kiệm để mua đất, bạn hoàn toàn có quyền đứng tên một mình trên Sổ đỏ. Mảnh đất này là tài sản riêng của bạn và bạn có toàn quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt mà không cần sự đồng ý của các thành viên khác trong gia đình.