Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp không chỉ là nghĩa vụ bắt buộc mà còn là "lá chắn" pháp lý quan trọng bảo vệ các tổ chức hành nghề công chứng và quyền lợi của người dân. Theo quy định mới nhất tại Nghị định 104/2025/NĐ-CP, từ ngày 01/7/2025, khung pháp lý về mức bồi thường và phí bảo hiểm cho công chứng viên sẽ có những điều chỉnh đáng chú ý.
Nâng mức bồi thường tối thiểu lên 400 triệu đồng
Một trong những điểm mới nổi bật nhất là quy định về hạn mức trách nhiệm bảo hiểm. Cụ thể, tại Điều 31 Nghị định 104/2025/NĐ-CP, Chính phủ yêu cầu mức bồi thường tối thiểu phải ghi rõ trong hợp đồng bảo hiểm giữa tổ chức hành nghề công chứng và doanh nghiệp bảo hiểm là 400.000.000 đồng cho mỗi công chứng viên.
Việc nâng mức bồi thường này nhằm tương xứng với giá trị các giao dịch dân sự, kinh tế ngày càng lớn hiện nay, đảm bảo khả năng chi trả khi có sai sót xảy ra. Bên cạnh đó, mức khấu trừ tối thiểu cũng được quy định là 02 triệu đồng cho mỗi trường hợp bồi thường.
Phạm vi trách nhiệm và các trường hợp loại trừ
Theo quy định, doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm bồi thường cho tổ chức hành nghề công chứng những khoản tiền mà tổ chức này có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho người yêu cầu công chứng hoặc bên thứ ba do lỗi vô ý của công chứng viên gây ra trong quá trình hành nghề.
Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định rõ 03 trường hợp loại trừ trách nhiệm bảo hiểm, bao gồm:
- Công chứng viên gây thiệt hại do cố ý vi phạm pháp luật;
- Công chứng viên thực hiện hành vi công chứng trong thời gian bị tạm đình chỉ hành nghề;
- Các trường hợp khác theo thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng bảo hiểm nhưng không được trái quy định pháp luật.
Thời hạn bảo hiểm và trách nhiệm của tổ chức hành nghề
Để đảm bảo tính liên tục và bảo vệ quyền lợi lâu dài, Điều 29 Nghị định 104/2025/NĐ-CP quy định thời hạn bảo hiểm bắt buộc tối thiểu là 05 năm. Đây là một bước tiến quan trọng giúp tránh tình trạng gián đoạn bảo hiểm, gây rủi ro cho các bên tham gia giao dịch.
Về trách nhiệm mua bảo hiểm, các tổ chức hành nghề công chứng phải hoàn tất việc mua bảo hiểm cho công chứng viên trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày công chứng viên được cấp thẻ. Chi phí này được hạch toán vào chi thường xuyên (đối với Phòng công chứng) hoặc chi phí hoạt động (đối với Văn phòng công chứng) theo đúng tinh thần của Luật Công chứng 2024.
"Tổ chức hành nghề công chứng có nghĩa vụ mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho công chứng viên của tổ chức mình. Việc mua bảo hiểm phải được duy trì trong suốt thời gian công chứng viên hành nghề tại tổ chức."
Mức phí bảo hiểm và quy trình xử lý bồi thường
Tại Điều 30 Nghị định 104/2025/NĐ-CP, mức phí bảo hiểm sẽ do các bên thỏa thuận nhưng không được thấp hơn 03 triệu đồng/năm cho mỗi công chứng viên. Doanh nghiệp bảo hiểm có quyền điều chỉnh phí nếu có sự thay đổi về mức độ rủi ro trong thời hạn hợp đồng, đồng thời phải thiết lập quy trình tiếp nhận và xử lý yêu cầu bồi thường minh bạch, nhanh chóng.
Những quy định mới này không chỉ thắt chặt quản lý hoạt động công chứng mà còn tạo ra một môi trường pháp lý an toàn, tin cậy cho mọi giao dịch của người dân và doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới.