Trong bối cảnh nền kinh tế chịu ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch COVID-19 vào năm 2020, Chính phủ và Quốc hội đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ tài chính kịp thời nhằm tháo gỡ khó khăn cho các tổ chức kinh tế. Một trong những vấn đề được các Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) đặc biệt quan tâm là liệu mô hình tổ chức tín dụng hợp tác này có thuộc diện được hưởng chính sách giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) hay không.
Chính sách giảm thuế TNDN năm 2020 là cứu cánh cho nhiều tổ chức kinh tế (ảnh minh họa)
1. Căn cứ pháp lý xác định đối tượng thụ hưởng
Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần đối chiếu trực tiếp với các quy định tại Nghị quyết 116/2020/QH14 và văn bản hướng dẫn chi tiết là Nghị định 114/2020/NĐ-CP.
Theo quy định tại Điều 1 Nghị định 114/2020/NĐ-CP, đối tượng áp dụng chính sách giảm thuế bao gồm người nộp thuế TNDN là tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có thu nhập chịu thuế, cụ thể:
- Doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam;
- Tổ chức được thành lập theo Luật Hợp tác xã;
- Đơn vị sự nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam;
- Tổ chức khác được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam có hoạt động sản xuất, kinh doanh có thu nhập.
Xét về bản chất pháp lý, Quỹ tín dụng nhân dân là một loại hình tổ chức tín dụng hợp tác. Theo quy định tại khoản 4 Điều 41 Thông tư 04/2015/TT-NHNN:
"Quỹ tín dụng nhân dân có nghĩa vụ nộp thuế và thực hiện các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật."
Như vậy, Quỹ tín dụng nhân dân hoàn toàn đáp ứng tiêu chí là "tổ chức khác được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam có hoạt động sản xuất, kinh doanh có thu nhập". Do đó, Quỹ tín dụng nhân dân chính là đối tượng được áp dụng chính sách giảm thuế TNDN năm 2020.
2. Điều kiện về doanh thu để được giảm 30% thuế
Mặc dù thuộc đối tượng áp dụng, nhưng để thực sự được giảm thuế, Quỹ tín dụng nhân dân cần đáp ứng điều kiện về ngưỡng doanh thu quy định tại khoản 1 Điều 2 Nghị quyết 116/2020/QH14 và khoản 1 Điều 2 Nghị định 114/2020/NĐ-CP:
"Giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2020 đối với trường hợp doanh nghiệp có tổng doanh thu năm 2020 không quá 200 tỷ đồng."
Tổng doanh thu năm 2020 làm căn cứ xác định bao gồm toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ kể cả trợ giá, phụ thu, phụ phí mà doanh nghiệp được hưởng theo quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Đối với Quỹ tín dụng nhân dân, doanh thu này chủ yếu đến từ hoạt động cho vay và các dịch vụ ngân hàng khác.
Việc xác định chính xác doanh thu là bước quan trọng để hưởng ưu đãi thuế (ảnh minh họa)
3. Quy trình và thủ tục thực hiện miễn giảm thuế
Theo hướng dẫn tại Điều 3 Nghị định 114/2020/NĐ-CP, quy trình thực hiện được đơn giản hóa theo cơ chế tự khai, tự chịu trách nhiệm:
Bước 1: Tự xác định số thuế được giảm
Quỹ tín dụng nhân dân tự xác định số thuế TNDN được giảm khi tạm nộp hàng quý và khi kê khai thuế TNDN phải nộp trong kỳ tính thuế năm 2020. Khi lập hồ sơ khai thuế, đơn vị cần lưu ý:
- Kê khai số thuế được giảm trên các mẫu tờ khai ban hành kèm theo Thông tư 151/2014/TT-BTC.
- Bắt buộc đính kèm Phụ lục thuế TNDN được giảm theo mẫu ban hành kèm theo Nghị định 114/2020/NĐ-CP.
Bước 2: Quyết toán thuế cuối năm
Khi quyết toán thuế TNDN năm 2020, nếu số thuế tạm nộp hàng quý thấp hơn số thuế phải nộp theo quyết toán thì đơn vị nộp số thuế còn thiếu. Ngược lại, nếu số thuế đã nộp lớn hơn số thuế phải nộp thì xử lý như tiền thuế nộp thừa theo quy định của Luật Quản lý thuế 2019.
4. Lời khuyên cho các Quỹ tín dụng nhân dân
Việc áp dụng chính sách giảm thuế không chỉ giúp các Quỹ tín dụng nhân dân giảm bớt gánh nặng tài chính mà còn tạo nguồn lực để hỗ trợ thành viên vay vốn phục hồi sản xuất. Tuy nhiên, các đơn vị cần lưu ý lưu trữ đầy đủ chứng từ, sổ sách kế toán để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra sau này của cơ quan thuế. Trường hợp cơ quan thuế kiểm tra phát hiện đơn vị không thuộc đối tượng được giảm hoặc số thuế giảm không đúng, đơn vị sẽ phải nộp đủ số thuế thiếu, tiền chậm nộp và bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo quy định.